01.04.2021   20:00
440

Գնդիկ Բոքոնիկի սինդրոմը


Վաղուց հայտնի է, որ ամենաշատ ստերն ասվում են պատերազմի ժամանակ, ընտրություններից առաջ և որսից հետո։ Հիմա Հայաստանում փաստորեն երկրորդ փուլն է, որովհետև 44-օրյա պատերազմի և դրան հաջորդած ժամանակահատվածի ստերին փոխարինելու է գալիս նախընտրական ստերի շրջափուլը։

Այո, Հայաստանում նախընտրական իրավիճակ է, ու թեև հայտնի չէ՝ արտահերթ ընտրություններ տեղի կունենա՞ն, թե ոչ (այն պարզ պատճառով, որ այդ մասին հայտարարողը Նիկոլ Փաշինյանն է), բայց ամեն դեպքում՝ նախընտրական քարոզարշավն ակնհայտորեն սկսվել է։ Ընդ որում՝ հետպատերազմյան այս քարոզարշավը նույնքան տարօրինակ է, որքան բուն պատերազմն էր (պատերազմը գրեթե շուրջօրյա ցուցադրվում էր օնլայն ռեժիմով, բայց այդպես էլ անհասկանալի մնաց, թե ինչ է տեղի ունեցել, ով որ հատվածի պատասխանատուն էր, և այլն)։ Իսկ քարոզարշավը տարօրինակ է, որովհետև «հիմնական դերակատարներն» առայժմ միայն իրենք իրենց ու դիմացիններին ինչ-որ կենդանիների հետ են համեմատում, հոխորտում են, թե հաղթանակի դեպքում մրցակիցների մարմնի որ մասերի հետ ինչ մանիպուլյացիաներ պիտի իրականացնեն և այլն, մինչդեռ բուն ղարաբաղյան խնդրի և այդ ուղղությամբ իրականացվելիք հստակ քաղաքականության մասին՝ ոչ մի խոսք։

Սա, ի դեպ, նորություն չէ։ Ղարաբաղի հարցը Հայաստանում միշտ էլ առավելապես ընկալվել է ոչ թե որպես խնդիր, որը պետք է կարգավորել, այլ որպես ներքաղաքական շահարկումների և ռազմահայրենասիրական կենացների հրաշալի թեմա, արտաքին աշխարհի հետ առնչվելու առիթ, հպարտության աղբյուր, Սփյուռքից աջակցություն ստանալու լեգիտիմ պատրվակ և այլն, մի խոսքով՝ ինչ ասես, բացի հրատապ լուծում պահանջող խնդրից։ Իսկ տարբեր ժամանակներում այդ խնդրի վերաբերյալ Հայաստանի իշխանությունների (և ընդհանրապես՝ քաղաքական դաշտի) դիրքորոշումները պայմանականորեն կարելի է բաժանել երեք մասի։

Առաջին՝ «Տեր-Պետրոսյանական տրամաբանություն»։ Սրա էությունը հետևյալն է․ Հայաստանը պիտի ռազմավարական-դաշնակցային հարաբերություններ ունենա Ռուսաստանի հետ, բայց պիտի ձգտի ղարաբաղյան խնդիրը կարգավորել՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային իրողությունները, ուժերի հարաբերակցությունն ու դրա փոփոխության միտումները և այլն։ Ընդ որում՝ դա պիտի անել հնարավորինս արագ և թեկուզ ցավալի զիջումների գնով, որովհետև ժամանակը մեր օգտին չի աշխատում։ Ի դեպ, հիմա՝ արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո, ակնհայտ է, որ սա միակ ճիշտ տրամաբանությունն էր, բայց սա դեռ մի կողմ թողնենք։

Երկրորդ՝ «Քոչարյանա-Սերժական տրամաբանություն»։ Սրա իմաստը հետևյալն է՝ Ղարաբաղյան խնդիրը պետք չէ լուծել (արդեն լուծել ենք), Ռուսաստանը նոր պատերազմ թույլ չի տա, եթե անգամ նոր պատերազմ լինի՝ կօգնի մեզ, իհարկե՝ դրա դիմաց ռազմավարական ենթակառուցվածքներ ու ձեռնարկություններ կուզի, բայց դե հիմա կուզի՝ կտանք, ի՞նչ է պատահել, կարևորն անվտանգությունն է։ Ժամանակն, իհարկե, ցույց տվեց, որ սա սխալ տրամաբանություն էր, որովհետև այդ ամբողջ ընթացքում Ադրբեջանն ակտիվորեն զինվում էր ու զուգահեռաբար միջազգային ասպարեզում հաստատում պատերազմով հարցը լուծելու իր իրավունքը, իսկ Ռուսաստանը մեզ պարբերաբար բաց տեքստով ասում էր, որ պատերազմի դեպքում մեզ չի աջակցելու (համենայն դեպս՝ Ղարաբաղում), բայց ամեն դեպքում՝ այս ամենի մեջ թեկուզ սխալ, բայց գոնե ինչ-որ տրամաբանություն կար։

Եվ երրորդ՝ «Փաշինյանական տրամաբանությունը»։ Սրա իմաստն էլ հետևյալն է․ ամբողջ աշխարհը պարտավոր է հիանալ հայկական հեղափոխությամբ, արտաքին քաղաքականության մեջ պետք է կատարել այն քայլերը, որոնք առավելագույն «լայքեր» կհավաքեն, պետք է ձեռք բերել այնպիսի զինատեսակներ, որոնք հարմար են «սելֆիների» համար, պատերազմից վախենալ պետք չէ, որովհետև Ռուսաստանը երևի թույլ չի տա, զուգահեռաբար պետք է փչացնել հարաբերություններն այդ նույն Ռուսաստանի հետ, և այլն։ Համաձայնվեք՝ այստեղ տրամաբանություն չկա։ Համենայն դեպս՝ մարդկային տրամաբանություն։ Որովհետև եթե մեկին թվում է, թե քանի որ ինքը սեփական երկրում իշխանության հասնելու «շուստրիություն» է ունեցել, ուրեմն կարող է խաբել նաև ամբողջ աշխարհին, դա արդեն ոչ թե քաղաքական գործչի, այլ տատիկ-պապիկից փախած ու վերջում աղվեսին կուլ գնացած Գնդիկ Բոքոնիկի մտածողություն է։

Բայց իրողությունն այն է, որ նախընտրական այս իրավիճակում հիմնական պայքարը փաստորեն ընթանում է սխալ տրամաբանության և տրամաբանության իսպառ բացակայության միջև։ Համենայն դեպս՝ առայժմ։ Ու սա հետպատերազմյան շոկի թերևս ամենածանր դրսևորումն է։

Արմեն Բաղդասարյան



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:

 Պիտակներ

         Արմեն Բաղդասարյան


››› Չարենց. Դաշնակցականներին (Ներբող քաղաքական)
››› Սա քո պատերազմն էր, Նիկո՛լ
››› Ոչ ոք չի թաքցրել տարածքներ զիջելու փաստը
››› Քայլ արեք, իրար կերեք
››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված





























Ցինիկ և տխմար
Ցինիկ և տխմար
13.04.2021 / 577


Ստոպ-կադր
Ստոպ-կադր
11.04.2021 / 550















Հերքում
Հերքում
12.04.2021 / 480