Չորեքշաբթի 01.12.2021 07:15

22.10.2021   18:45
665

Քաղաքական մտածողությունն ու միջին վիճակագրական «ժեխը»


Հայտնի ճշմարտություն է՝ քաղաքականության մեջ ռոմանտիզմը, հուզականությունը, ցանկալին իրականության տեղ ընդունելը և այլն ոչ թե մտածողության ձևեր են, այլ մտածողության բացակայություն։ Իսկ մեր հասարակության գերակշիռ մեծամասնությունը, ցավոք, քաղաքական հարցերում հենց այդպես է «մտածում», այսինքն՝ գերադասում է չմտածել։ Քաղաքական գործիչներին էլ գնահատում է ոչ թե ըստ գործունեության, անցած ճանապարհի, արձանագրած արդյունքների և այլն, այլ ըստ անձնական որակների՝ այսինչը լավ մարդ է, սիրուն-սիրուն բաներ է ասում, այնինչը մեծամիտ է, երրորդը՝ հարբեցող, էն մեկը կնոջն է դավաճանում, էն մյուսը խաղամոլ է․․․ Այն նույն մարդիկ, որոնք կենցաղային հարցերում շատ պրագմատիկ են և, օրինակ, ավտոշուկայից 20 տարվա «տրաքած Օպել» առնելիս ամենայն մանրամասնությամբ ստուգում են մեքենան, հազար ու մի վարպետի մոտ են տանում, ուսումնասիրում են նախկին տերերի կենսագրությունները և այլն, ու երբեք մեքենա չեն առնի զուտ այն պատճառով, որ վաճառողը հաճելի մարդ էր և լավ-լավ անեկդոտներ էր պատմում, քաղաքական ընտրություն կատարելիս հանկարծ մոռանում են պրագմատիզմն ու միանգամից դառնում իռացիոնալ։ Ընդ որում՝ «քաղաքական ընտրություն» ասելով ամենևին նկատի չունենք 4 կամ 5 տարին մեկ տեղի ունեցող քվեարկությունը։

Այդպիսի մարդ կա՞, որ օրական առնվազն մի երկու-երեք անգամ տարբեր հարթակներում ու միջավայրերում չխոսի քաղաքականությունից, չվիճի, չգոռգոռա, մեկին չհայհոյի, մյուսին չպաշտպանի․․․ Այսինքն՝ մարդիկ ամեն օր են քաղաքական ընտրություն կատարում, պարզապես 4-5 տարին մեկ է դա արտահայտվում քվեարկությամբ։ 

Ի դեպ, մեզանում քվեարկության ժամանակ նույնպես մտածելն առանձնապես ընդունված չէ։ Բոլորն առանձին-առանձին կարծես թե հասկանում են, որ պետությունը ծանր վիճակում է, և եթե շատ արագ բուժումը չգտնվի՝ վիճակը ծանրանալու է, բայց շարունակում են հրաժարվել բուժման ավանդական մեթոդներից։ Պատկերացրեք՝ մարդը հազում է, և ամենապարզ լուծումն ուղղակի դեղատուն մտնելն ու հազի դեղ առնելն է, բայց դեղատան աշխատողն ասում է՝ «ախպե՛ր, առ էս 10 հազար դրամը դիր ջեբըդ, էդ հազի դեղը դիր մի կողմ, էս լուծողականը խմի»։ Ինչպե՞ս կվարվի մտածող մարդը։ Իհարկե՝ կհրաժարվի և կվերցնի այն դեղը, որն իրեն օգնելու է։ Իսկ ինչպե՞ս կվարվի միջին վիճակագրական «ժեխը»։ Կվերցնի փողն ու լուծողականը, դեղատնից դուրս կգա, ու եթե նաև մի քիչ «շուստրի» է՝ լուծողականը մի կողմ կշպրտի ու կմտածի «ախպեր, էս ինչ կպնել ա կպնում, համ մուֆթա տեղը 10 հազար փող առա, համ էլ ինձ վնաս չտվեցի»։ Բայց բուն հիվանդությունը կմնա չբուժված ու կխորանա։

Տասնամյակներ շարունակ մեր հասարակությունն ահա այդ վիճակում է ու անգամ հիվանդության խորացման արդյունքում մահամերձ վիճակում հայտնվելուց հետո չի փոխում իր վարքագիծը։ Չի ուզում մտածել, և վերջ։ 

Քաղաքական մտածողությունից զուրկ լինելն, ի դեպ, ինքնին մեծ արատ չէ, պարզապես հակացուցված է անկախ պետականությանը։ Առանց քաղաքական մտածողության կարելի է շատ հանգիստ ու կուշտ ապրել որևէ օտար երկրում, անգամ Մեծ հայրենիք ունենալու ռոմանտիկ ծրագրեր կազմել ու ինքդ քեզ քաղաքական գործիչ հռչակել (դրանից այդ երկիրը չի տուժի), բայց եթե սեփական երկրիդ բոլոր պրոբլեմները քաղաքական են (և՛ արտաքին, և՛ ներքին), քաղաքական մտածողության բացակայությունն ի վերջո հանգեցնելու է պետականության կորստին։  Չնայած՝ միայն սեփական կենցաղով մտահոգ հասարակության ինչի՞ն է պետք անկախ պետականությունը։

Մարկ Նշանյան



 Պիտակներ

         Մարկ Նշանյան

››› Չարենց. Դաշնակցականներին (Ներբող քաղաքական)
››› Սա քո պատերազմն էր, Նիկո՛լ
››› Ոչ ոք չի թաքցրել տարածքներ զիջելու փաստը
››› Քայլ արեք, իրար կերեք
››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամսվա ամենաընթերցվածները