Երկուշաբթի 28.09.2020 18:58

Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
28.09.2020 / 17:30
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
28.09.2020 / 16:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
28.09.2020 / 14:30
Քաղաքական
28.09.2020 / 13:00
08.09.2020   21:00
1654

Վլադիմիր Վիսոցկուց մինչև Նունե Եսայան ու Գագիկ Ծառուկյան


Այլընտրանքային նախագծեր խմբի անդամ Վահե Հովհաննիսյանը ծավալուն վերլուծություն է գրել էլիտաների անհրաժեշտության և որակի մասին: Մասնավորապես, նա նշել է. «Այս իշխանությունը շատ նման է մի մեծ հասարակական կազմակերպության, որն ունի իր կոնկրետ շահառուներն ու թիրախ խմբերը, և այդ շրջանակներից դուրս չի գործում:

Միայն նոր ազգային-առաջադիմական էլիտան կարող է կազմակերպել ներհասարակական երկխոսություն Արցախի խնդրի շուրջ, Հարավային Կովկասում մեր ոչ միայն գոյատևման, այլև զարգացման մասին, հարևանների հետ մեր հարաբերությունների և այլնի մասին։

Մենք պետք է խոսենք, որ լուծումներ գտնենք։ Եթե մենք չխոսենք, փակ թեմաները շարունակելու են խեղել, խեղդել մեր հասարակությանը։ Եվ պարբերաբար նոր՝ ավելի վտանգավոր պատահականություններ են գալու իշխանության։

Մենք պետք է ձևավորենք առաջ գնալու թիմ, պետությունը և հասարակությունն առաջ տանելու ունակ էլիտա։ Պետք է անենք հիմա ու իրար վստահելով»։

Խելոք մտքեր է հայտնել Վահե Հովհաննիսյանը: Արծարծել է կարևոր թեմա: Դեռ 1990-ականների սկզբներից Հայաստանում նոր որակի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային էլիտա ձևավորելու գաղափարը շոշափվում էր: 

Նախ, պետք է հասկանալ, թե ինչ բան է «էլիտան»: Կա դրա երկու հիմնական բացատրություն: Մեկը՝ դա մարդկանց այն խումբն է, որը օժտված է մեծ իշխանությամբ, լծակներով և ահռելի ազդեցություն ունի քաղաքական գործընթացների վրա: Նման էլիտայի դեպքում մտավոր, բարոյական հատկանիշները երկրորդական են, այսինքն՝ դրանք չեն կարևորվում:

Եվ կա մեկ այլ էլիտա. սա այն անհատների խումբն է, որոնք մտավոր և բարոյական բարձր հատկանիշներով են օժտված, հստակ արժեքների և սկզբունքների կրող են, որոնք գտնվում են հասարակության ավանգարդում և այդ հասարակության համար ճիշտ ու սխալի ուղեցույց են, ունեն հանրությանն առաջ մղելու էներգիա:

ԽՍՀՄ-ի օրինակով սա լավ է երևում: Այնտեղ կար երկու էլիտա. մեկը իշխանական, պարտիական էլիտան էր: Այն անսահմանափակ քաղաքական ազդեցություն ուներ, նա էր որոշում երկրի զարգացման վեկտորը: Ու դրա հետ մեկտեղ պարտիական էլիտան զուրկ էր մտավոր, բարոյական արժեքներից, որևէ հեղինակություն չէր վայելում, չուներ համոզմունքներ և արժեքներ, զբաղված էր բացառապես իր բարեկեցիկ կյանքը վայելելով, հանրությանը պարտադրում էր կեղծ արժեքներ:

Եվ կար մշակութային էլիտա. շատ հաճախ նրանց անվանում են այլախոհների խումբ, բայց միայն այլախոհությունը քիչ է էլիտա համարելու համար: Մենք շատ այլախոհներ գիտենք, որոնք այլ իրողություններում, ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո ցույց տվեցին իրենց ողջ դատարկությունն ու գաղափարական սնանկությունը: Խորհրդային մշակութային էլիտան (տնտեսական էլիտա լիներ չէր կարող) առաջին հերթին արժեքների, գաղափարների գեներատոր էր, որը կարող էր հանրությանը բարոյական և մտավոր այն արժեքները տալ, որը պարտիական էլիտան անկարող էր: Այդ էլիտայի ներկայացուցիչները մարդկանց վարքի, կենսակերպի, փոխհարաբերությունների նոր դոգմաներ էին առաջարկում և հանրության առավել առաջադեմ խավը հենց այդ էլիտայի շնորհիվ սկսեց ձևավորվել: Վիսոցկի, Օկուջավա, Ռոյ Մեդվեդև, Գրեբենշիկով, Սախարով, Անդրեյ Սինյավսկի, Ալեքսանդր Գալիչ. սա ընդամենը մի փոքրիկ մասն է խորհրդային մշակութային էլիտայի:

Նորանկախ Հայաստանում նման էլիտայի ձևավորման ինչ-որ նախանշաններ կային: Ունեինք մշակութային ոլորտի ակնառու գործիչներ, որոնք փորձում էին նոր ժամանակների մարտահրավերներին գտնել պատասխաններ, հանրությանը ազդակներ հաղորդել, որակական նոր հարթության բարձրացնել, լինել հանրության ավանգարդում: Խորեն Աբրահամյան ունեինք, Հրանտ Մաթևոսյան, Մհեր Մկրտչյան, Սիլվա Կապուտիկյան, Ֆրունզե Դովլաթյան, Օհան Դուրյան, Վանո Սիրադեղյան և այլն: Քաղաքական և տնտեսական էլիտաների հարցն ավելի բարդ էր, քանի որ այդ ավանդույթները, այդ մշակույթը չենք ունեցել, դրանք դեռ նոր պետք է ձևավորվեին, պատերազմի, շրջափակման և այլ պատճառներով այդ գործընթացը շատ դանդաղ էր ընթանում:

Հիմա հարց է առաջանում. ի՞նչ գործ ունի Վահե Հովհաննիսյանը Ռոբերտ Քոչարյանի կողքին: Խոսել էլիտայի անհրաժեշտության մասին և գնալ, կանգնել մի մարդու կողքին, որը խորհրդային գավառական էլիտայի վառ ներկայացուցիչ է.... այդ դեպքում էլիտայի մասին լոլոներ գրելու իմաստը ո՞րն է: Ռոբերտ Քոչարյանը՝ որպես գավառական էլիտայի  ներկայացուցիչ, գտնվում է մտավոր, բարոյական ամենացածր նշաձողի վրա, որը չունի ոչ մի համոզմունք, ոչ մի արժեք, ոչ մի մնայուն բան: Գավառական էլիտայի ներկայացուցիչների համար հայրենիք, ընկերություն, բարոյականություն, սեր հասկացություններն ընդամենը բառեր են, որոնք իրենք սիրում են օրը հարյուր անգամ արտասանել՝ փորձելով թաքցնել իրենց սնանկությունն ու դատարկությունը: Եվ ինչպես գավառական էլիտայի ցանկացած ներկայացուցիչ, Քոչարյանի համար միայն սեփական բարեկեցությունն է միակ արժեքը, որի համար նա իսկապես քիչ բան չի արել: Որն իր ամբողջ կյանքն անցել է ստի, կեղծիքի ճանապարհով, ու հիմա էլ է դրանով զբաղված, որովհետև ուրիշ բան չգիտի:

1998-ին Քոչարյանը Հայաստանում իշխանության է եկել: Հիմա տեսնենք, թե նրա օրոք ինչ «էլիտաներ» են ձևավորվել: Քաղաքական դաշտը ամայացրել են, եղել են միայն ինքն ու Սերժ Սարգսյանը: Տնտեսական դաշտում իրենց ստեղծածը եղել է Գագիկ Ծառուկյանն ու Միշա Բաղդասարովը: Մշակութային դաշտի «էլիտան» էլ Նունե Եսայանն ու Թաթուլն են եղել: Այսինքն, երբ Քոչարյանը եկել է Հայաստան, ոչ թե փորձել է իր գավառական մակարդակից վեր բարձրանալ, նոր արժեքներ որդեգրել, այլ ամբողջ հանրությանն է փորձել իր մակարդակին իջեցնել: Միայն գավառամիտ, հետամնաց հասարակության դեպքում նա կարող էր ինչ-որ մեկի հետ համեմատվել: Ու դրա արդյունքները մինչև հիմա զգացվում են ամենուրեք: Բոլոր ոլորտներում: Էդ որ ասում են՝ Սորոս, չիպ, թուրքի լամուկ, Ադրբեջանի ջրաղացին ջուր լցնող և այլն. դա հենց նախկին իշխանությունների սերմանած գավառամտության դրսևորումներ են: Բա որտեղի՞ց էլիտա ունենայինք: 



Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         Ռոբերտ Քոչարյան, Վահե Հովհաննիսյան


››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված
















Մալադե´ց, աներ
Մալադե´ց, աներ
11.09.2020 / 1525






















Վազիր դատարան
Վազիր դատարան
23.09.2020 / 876