Երեքշաբթի 07.12.2021 16:08

07.11.2021   19:15
1980

Աղետաբեր տգիտության «հումանիտար» բաղադրիչը


Պատերազմի օրերին և դրանից անմիջապես հետո, երբ դեռ շատ թարմ էր բայրաքթարների հասցրած վերքը, մեր հանրության շրջանում նշմարվում էր առողջացման միտում, այսինքն՝ մարդիկ հասկացել էին կրթության և գիտության կարևոր դերը: Սակայն խոսակցությունը մնաց խոսակցություն, և մեկ տարի անց որևէ էական գործ այս ոլորտում չի երևում: Անկեղծ լինելով՝ ասենք, որ չի էլ կարող երևալ: Նախ կրթության, նույնիսկ իսկապես բարեփոխված կրթության արդյունքին երկար պետք է սպասել, երկրորդ՝ գիտությունը ներդրումներ է պահանջում: Մենք ո՛չ նորմալ բարեփոխում ենք կարողանում անել, ո՛չ էլ փող ունենք՝ ներդրումներ անելու համար:

Սակայն այս անգամ, սիրելի՛ ընթերցողներ, ուզում ենք ձեր ուշադրությունը բևեռել ոչ թե ճշգրիտ և բնական գիտությունների զարգացման վրա, որը, անշուշտ, չափազանց կարևոր է, այլ հումանիտար գիտությունների, հատկապես հայագիտության աղետալի վիճակի: 

Կարծում ենք՝ քչերին կզարմացնենք, եթե ասենք, որ այսօրվա Հայաստանը մեր հումանիտար կրթության իրական պատկերն է և արդյունքը: Ուստի մեզ պատուհասած աղետի համար պատասխանատու են նախ և առաջ հումանիտար միտքը ձևավորողները: Բացատրենք՝ ինչո՛ւ:

Զարմանում ենք, որ քաղաքական դաշտը գրաված երիտասարդները խնդիրներ ունեն մայրենի լեզվով հաղորդակցվելու, թեպետ, ըստ իրենց կենսագրականների, կրթություն են ստացել Հայաստանի հայկական դպրոցներում, հետո՝ հայկական համալսարաններում: Ընդգծենք՝ նշյալ բոլոր կրթական հաստատություններում նրանք ուսումնասիրել են հայոց լեզու և գոնե դրական գնահատական են ստացել, այլապես չէին ավարտի: 

Զարմանում ենք, որ թե՛ երիտասարդները, թե՛ ավագները սոցցանցերում հայերեն գրելիս ուղղագրական կոպիտ սխալներ են անում, օր.՝ փոխնախարարներից մեկը գրում է ընդհամենը, այնինչ տարրական դպրոցի աշակերտն անգամ պետք է այս բառի ճիշտ գրությունն իմանա՝ ընդամենը:

Զարմանում ենք, որ հայերեն խոսող վարչապետի համար ինստիտուտները ովքեր են՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում կան ինստիտուտներ, ովքեր ի վիճակի են հետևել…» (Մեջբերումը Նիկոլ Փաշինյանի ֆեյսբուքյան էջից է):

Լա՛վ, ասենք՝ բառիս բուն իմաստով անգրագիտությունն էական չէ երկիր կառավարելու հարցում, թեպետ չափազանց էական է, որովհետև բնութագրում է անհատին, նրա վերաբերմունքը սեփական լեզվի, ինչպես նաև խոսքի հասցեատերերի նկատմամբ: 

Ասենք՝ մեր հասարակության քամահրական վերաբերմունքը հայոց լեզվի նկատմամբ կարելի է բացատրել այնպիսի հանգամանքով, ինչպիսին է հայերենի գործառական տարածքը, այսինքն՝ շատերն են մտածում, որ հայերենն իրենց պետք է միայն ՀՀ սահմաններում, այսինքն՝ իրենք կամ իրենց սիրասուն զավակներն արժանի են ավելի մեծ երկրներում գործելու և ապրելու ճակատագրին: 

Հիմա հարց. ո՞ւր մնացին հայրենասիրության դպրոցական դասերը, ցուցադրական ազգասիրության ճոռոմաբան հանդեսները: Բացի կեղծիքից՝ դրանք երեխաներին որևէ դաս տալի՞ս են:

Զարմանում ենք, որ քվեարկողների մեծամասնությունն անասելի թեթևությամբ ձայն տվեց ազգակործան պատուհասին, որի պատճառով զոհվեցին հազարավոր երիտասարդներ, և կորցրինք Շուշին ու Հադրութը: 

Չպետք է զարմանանք, որովհետև այս հասարակությունը մեր կրթական համակարգի հայելային արտացոլանքն է: 
Ինչպե՞ս են պատմություն սովորում մեր երեխաները: Ճիշտ եք, սերտում են թվականներ, անուններ, սովորում են հպարտանալ Տիգրան Մեծի ձեռքբերումներով, իսկ մոտ անցյալը, օր.՝ Արցախյան առաջին պատերազմը, չեն ճանաչում: Ուսուցիչներն ու դասախոսները, անշուշտ, պատմում են հերոսական դրվագներ, սակայն նրանց ճնշող մեծամասնությունն է մեր հաղթանակի տարիները նկարագրում որպես «ցրտի ու մթի» ժամանակաշրջան՝ հընթացս սևացնելով, ջնջելով այդ ժամանակաշրջանի առաջնորդների կերպարներն ու գործը: Եվ դուք ուզում եք, որ այս կեղծիքներով դաստիարակված հասարակությունը համարժեք արձագա՞նք տա պարտությանն ու խայտառակությանը կամ էլ հասկանա, թե երկրում ինչ է կատարվում իրականում:

Մի խոսքով՝ հնձում ենք այն, ինչ ցանել ենք տարիներ շարունակ: Այս թեման չափազանց ընդգրկուն է մեկ հոդվածում սպառելու համար: Ուստի վերջում նշենք, որ եթե շատ արագ չփոխենք մեր վերաբերմունքը կրթության նկատմամբ, Հայաստանից ոչինչ չի մնա: Իսկ առաջին քայլը պետք է լինի չստելը: 

Զարուհի Գաբրիելյան

(շարունակելի)
 



 Պիտակներ

         Զարուհի Գաբրիելյան

››› Չարենց. Դաշնակցականներին (Ներբող քաղաքական)
››› Սա քո պատերազմն էր, Նիկո՛լ
››› Ոչ ոք չի թաքցրել տարածքներ զիջելու փաստը
››› Քայլ արեք, իրար կերեք
››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամսվա ամենաընթերցվածները