Չորեքշաբթի 16.06.2021 20:45

09.05.2021   21:20
520

Շուշին և պետությունը


Հայոց պատմության խորհրդային շրջանում անկախության մասին մտածողները քիչ էին, բայց հազարավոր հայեր պահանջատեր էին: Պահանջատիրության, հայդատականության հասարակական մթնոլորտը թեժացավ 1965թ.-ից հետո, երբ ԽՍՀՄ կենտրոնական իշխանությունը ինչ-ինչ նպատակներով մեզ թույլ տվեց հիշել Ցեղասպանության մասին, կորուսյալ հայրենիքի մասին: Հող էինք ուզում, ուզում էինք, որ Խորհրդային Միությունը ետ բերի Արևմտյան Հայաստանը: Նույնն էինք ուզում նաև 1820-ականներին Ռուսաստանից: Այսինքն՝ օտար մի պետություն մեր հողերը պետք է վերադարձներ ու տար մեզ: Կրկնում եմ՝ անկախ պետության մասին քչերն էին մտածում: Այդպես հեշտ էր:

Արցախյան պայքարը, սակայն, շարքային պահանջատիրությունից շատ արագ վերաճեց անկախության, պետականության հիմնադիր շարժման: Մասնակի ամնեզիայով տառապողներին հիշեցնեմ, որ 88-89 թթ. Հայաստանի անկախացմանը դեմ էին կոմունիստները և ... դաշնակցականները: Վերջիններս շատ լավ էին հասկանում, որ անկախ պետությունը վտանգելու է իրենց սփյուռքյան անպատասխանատու պահանջատիրությունը: Բայց ի պատիվ հայաստանցիներիս և արցախցիներիս և այն ժամանակվա ՀՀ իշխանության, հատկապես նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի՝ պետք է ասել՝ բանական, արժանապատիվ քայլերով հաղթեցինք Արցախյան առաջին պատերազմում, դիմացանք դարավերջի ծանրագույն աղետներին՝ ԽՍՀՄ կայսրության փլուզմանը, երկրաշարժին, շրջափակմանը: Հընթացս ձևավորվում էին պետականության հիմքերը, հայոց բանակը:

Այո՛, երբ 1992 թվականին Շուշին դարձավ հայկական, մենք արդեն կանոնավոր բանակ ունեինք: Եվ Շուշին ոչ թե պարզապես հող էր, այլ պետականության սիմվոլ, հայոց երկրորդ պետության՝ Արցախի ամրոցը:

Եվ հիմա անտանելի ցավոտ է հիշողությունը: Երբ ականջներիդ մեջ հնչում են 2020 թ. սեպտեմբերի 27-ի ԱԺ հատուկ նիստի չարագուշակ ելույթները, երբ մտաբերում ես պարտությունից հետո երկրիդ վարչապետի ասածը, թե Շուշին ադրբեջանական էր, որովհետև բնակչության 90 տոկոսը նրանք էին, հասկանում ես, որ պետություն ես կորցնում:

Մեր այսպես կոչված իշխանությունը այդպես էլ չհասկացավ և չի հասկանալու, թե ինչ է պետությունը: Սրանք չեն հասկացել և չեն հասկանալու, որ չի կարելի ջնջել իմ և ձեր երեսնամյա պատմությունը և հայտարարել, որ չենք ունեցել պետություն: Սրանք թեթևամտությամբ, պոռոտախոսությամբ, ծայրահեղ անգրագիտությամբ, անգործությամբ տապալեցին ամեն ինչ և, ամենակարևորը, երկիրը գցեցին պատերազմի հորձանուտը՝ կորստյան մատնելով պետականության զգալի բաղադրիչը և հայկական Շուշին:

Ինչ են մեզ ասում, ինչ են խոստանալու նախընտրական շրջանում՝ ակնհայտ է: Լսելու ենք նախորդ դարի անպետություն պահանջատիրության երգը, այս անգամ՝ Շուշիի մասին: Իսկ երբ հարց տաք Հայաստանի և Արցախի դեռևս հայկական մնացած մասի անվտանգությունից, աչքերը չռած՝ պատասխանելու են՝ ռուսները մեզ կպաշտպանեն: 

Այժմ չափազանց հարմար վիճակ է ստեղծվել դաշնակցականների համար, ազգայնական մարգինալների համար, մի խոսքով՝ բոլոր նրանց համար, ովքեր չհասկացան հայկական պետականության արժեքն ու իմաստը: Նիկոլին իբր ընդդիմանալով, հողատու և դավաճան անվանելով՝ կձայնակցեն նրան: 

Բայց խորհրդային շրջանն այլևս չի կրկնվելու, որ հզոր պետության թևի տակ մտած՝ ձեր ազգային լինելն ապացուցեք հայդատական դատարկ առասպելներով: 

Ազգի անվտանգությունը, հայկական Արցախի գոյատևումը կախված են մեր պետականության ուժից: Բայց պետականությունը պահելու կարևորագույն միջոցը բանականությունն է: Եթե բանականության դեմ չգործեինք, արցախյան խնդիրը կարգավորած կլինեինք նախորդ դարի 90-ականների վերջին, պահպանած կլինեինք Արցախի Շուշի ամրոցը: Եթե նույնիսկ 2017 թվականի ԱԺ ընտրությունների ժամանակ չծաղրեիք, չանվանարկեիք ՀԱԿ-ի խաղաղության ծրագիրը, կկանխեիք պատերազմն ու պարտությունը և Նիկոլ չէիք ծնի:

Խելքներիդ զոռ մի՛ տվեք հակառակն ապացուցելու համար: Չեք կարող: Որովհետև Շուշիի անկումն արդեն ամեն ինչ ապացուցել է:

Զարուհի Գաբրիելյան
 



 Պիտակներ

         Զարուհի Գաբրիելյան

››› Չարենց. Դաշնակցականներին (Ներբող քաղաքական)
››› Սա քո պատերազմն էր, Նիկո՛լ
››› Ոչ ոք չի թաքցրել տարածքներ զիջելու փաստը
››› Քայլ արեք, իրար կերեք
››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված


























Գործակալ 00
Գործակալ 00
01.01.2020 / 22631


Խոսող ձուկը
Խոսող ձուկը
10.11.2019 / 22114


Պեսիմիստական
Պեսիմիստական
08.03.2020 / 20965


Բոլոլա շաբաթ
Բոլոլա շաբաթ
28.09.2019 / 20451





Բա
Բա
20.11.2020 / 19200



Գործակալ 00
Գործակալ 00
01.01.2020 / 18487





Գործակալ 00
Գործակալ 00
01.01.2020 / 17281

The Tashir spider web
The Tashir spider web
09.12.2019 / 17119