Հինգշաբթի 22.04.2021 23:48

11.03.2021   13:15
456

Բիզնեսը տարանջատել քաղաքականությունից. կոչ


«Ռեստորանների ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպությունը հաղորդագրություն էր տարածել, որում Հայաստանում գործող հասարակական սննդի և հյուրընկալության ոլորտի գործարարներն իրենց խորը մտահոգությունն են հայտնում ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից նոր սահմանափակումների հնարավոր ներմուծման կապակցությամբ:

Նրանք համարում են, որ «կառավարության շարժառիթներն ունեն բացառապես քաղաքական հիմք», սահմանափակումները ունեն կենսական վտանգ իրենց ոլորտի համար, և կոչ են անում չխոչընդոտել բիզնեսի համար կենսական նշանակություն ունեցող սեզոնի սկիզբը գործարկելուն, զերծ մնալ չմտածված գործողություններից և տարանջատել քաղաքականությունը, առողջապահությունը և բիզնեսը։

Թեմայի շուրջ «ՉԻ»-ն զրուցել է հանրային սննդի ոլորտի փորձագետ, ռեստորատոր Աշոտ Բարսեղյանի հետ:

- Պարոն Բարսեղյան, Հայաստանում գործող հասարակական սննդի և հյուրընկալության ոլորտի գործարարները կոչով հանդես եկան, որով իրենց մտահոգությունն են հայտնում ՀՀ առողջապահության նախարարություն կողմից նոր սահմանափակումների հնարավոր ներդրման կապակցությամբ: Ի՞նչ եք կարծում իրավիճակն այն աստիճանի է հասել, որ պետք է նման քայլի գնալ:

- Մենք արդեն մեկ տարի է՝ ապրում ենք կորոնավիրուսի հետ: Ինձ թվում է, որ վիրուսի պիկն արդեն անցել ենք, և արդեն բոլորին պարզ է, որ կորոնավիրուսը համաշխարհային լավ գործիք է դարձել մանիպուլյացիաների համար: Իմ խորին համոզմամբ՝ մեր կառավարությունը ևս ցանկանում է օգտագործել այդ գործիքը՝ հասարակական ընդվզման դեմ: Վիրուսը հիմա փորձում են որպես քաղաքական գործիք օգտագործել, որովհետև հնարավոր չէ մեկ օրվա ընթացքում տասն անգամ վիրուսի դեպքերն ավելանան: Այս ամենը նման է բեմականացման: Եվս մեկ անգամ պետք է նշեմ, որ նախարարների մեծամասնությունը չի տիրապետում իրենց վստահված ոլորտներին, ունեն խորհրդատվության պակաս: Բայց, այնուամենայնիվ, իրենք զբաղեցնում են բարձր պաշտոն: Մենք տեսանք, որ առողջապահության նախկին նախարար Արսեն Թորոսյանի հեռանալուց հետո այս նորանշանակ նախարարը նույնիսկ մասնագիտական կապ չունի իրեն վստահված ոլորտի հետ: Եվ այս ամեն ինչը նմանվում է քաղաքական գործողությունների: Հանրային սննդի բիզնեսմենները կոչ են անում քաղաքականությունը դուրս բերել բիզնեսի և մյուս ոլորտներից: Եվս մեկ անգամ կոչ ենք անում, որ բիզնեսն ու առողջապահությունը զերծ պահեն քաղաքականությունից: Մեր ոլորտին վերաբերող երկու օրինագծեր կան, որոնք ուղիղ տնտեսական հարված են հասցնում բիզնեսին, դրանք հակածխախոտային և հակաալկոհոլային նախագծերն են: Այս օրինագծերը կյանքի կոչվելու դեպքում հանրային սննդի ոլորտը տուժելու է, բայց քաղաքական շահերից ելնելով, իշխանություն դրանք ամեն գնով փորձում է կիրառության մեջ դնել՝ առանց լսելու ոլորտի գործարարներին:

- Նոր սահմանափակումների դեպքում ի՞նչ խնդիրներ են առաջանալու այս ոլորտում:

- Մենք մեկ տարի է՝ սպասում ենք, թե երբ է վերականգնվելու տնտեսությունը: Այս ընթացքում մենք կորցրել ենք մեր շրջանառության մի մասը: 2020 թվականին 2019-ի համեմատ մեր շրջանառության 30 տոկոսն է կատարվել: Շուրջ 1000 հասարակական սննդի օբյեկտ ժամանակավորապես փակվել է, մոտ 100-200 օբյեկտ էլ լուծարվել է: Իսկ մնացածները պարզապես գոյատևում են սեփականատերերի միջոցների հաշվին՝ չցանկանալով, որ աշխատատեղերը կրճատվեն՝ բնակչությանը թողնելով գործազուրկ: Հիմա ինչ է կատարվում, եթե այս սեզոնն էլ բաց թողեցինք, այլևս չենք կարող մեր շրջանառությունը վերականգնել: Հույս ունենք, որ կարող ենք հենց այս սեզոնին սկսել փող աշխատել և պարտքերը ծածկել: Եթե այս սեզոնն էլ «հարամ» արեցին և չթողեցին, որպեսզի սկսենք բնականոն աշխատել, ծանր վիճակում ենք հայտնվելու: Իրենք ոչ թե պետք է նոր սահմանափակումներ մտցնեն, այլ պետք է էկոնոմիկայի նախարարության տուրիզմի վարչությունն ամեն ինչ անի, որպեսզի Ռուսաստանի Դաշնությունից զբոսաշրջիկներ ներգրավվեն: Ապրիլ-հունիս ամիսներին մենք կարող ենք հազարավոր զբոսաշրջիկներ ընդունել, որովհետև մեծ է հավանականությունը, որ ՌԴ-ից զբոսաշրջիկներ կգան: Բոլոր ջանքերը պետք է ուղղվեն հենց այս ուղղությամբ: Մենք անդառնալի կորուստներ կկրենք, եթե նոր սահմանափակումներ լինեն, և բոլոր գործարարները պատրաստ են ընդվզման: Ես չեմ տեսնում մարդ, որը գործիքակազմ կունենա այդ խնդրի դեմն առնելու համար:

- Դեռ նախորդ տարի «լոքդաուններ»-ի հետևանքով հանրային սննդի ոլորտի շրջանառությունը նվազեց: Այս ընթացքում որքանո՞վ է հանրային սննդի օբյեկտների շրջանառությունը վերականգնվել:

- Հանրային սննդի ոլորտը շրջանառությունը կարողացել է վերականգնել ոչ ավել, քան 50 տոկոսով, սա էլ հետպատերազմյան շրջանում, երբ փոքր-ինչ սկսվել է հաղթահարվել սթրեսային իրավիճակը: Հիմա եղանակը բարենպաստ է, և մենք մոտենում ենք մեր սովորական 30-50 տոկոս շրջանառությանը: Եթե զբոսաշրջությունը վերականգնվի, հանրային սննդի շրջանառությունը նույնպես կավելանա: Եթե դա չլինի, ոլորտի համար շատ տխուր է լինելու: Զբոսաշրջիկներ այցելելու դեպքում էլ ամբողջությամբ շրջանառությունը չի վերականգնվի, նման հույս չունենք: Սակայն, եթե բիզնեսի շրջանառությունը կարողանանք վերականգնել 60-70 տոկոսով, կարող ենք արձանագրել, որ ոլորտը փրկել ենք:

- Պարոն Բարսեղյան, «լոքդաուններ»-ից հետո քիչ չէին գործարարները, որոնք հայտարարեցին, որ իրենց բիզնեսը փակման եզրին է, որոշ բիզնեսներ հենց այդ ընթացքում էլ փակվեցին: Հիմա ի՞նչ վիճակագրություն ունեք: Այս ընթացքում որևէ ռեստորան, հանրային սննդի այլ օբյեկտ փակվե՞լ է կամ ֆինանսական ծանր վիճակո՞ւմ են:

- Ստույգ թվեր չկան, բայց իմ գնահատականներով բիզնեսմենները ֆինանսական ծանր վիճակում են: Վարկային միջոցներ են ներգրավում, որպեսզի կարողանան բիզնեսն աշխատեցնել, որովհետև ծախսածածկույթը շատ դժվար է հասնում, վարձավճարները դեռ շարունակում են բարձր մնալ: Պետությունը սուբսիդիաներ չի տրամադրում: Պետությունը պետք է կարողանա արտոնություններ սահմանել, օրինակ, հետաձգել շրջանառության հարկի ժամկետներ, սոցվճարներ: Հասկանում ենք, որ տնտեսությունը վատ վիճակում է, և այդ հարկերն անհրաժեշտ են պետությանը, բայց դրանք ուղղակի քամում են մեր եկամուտը: Նշեմ նաև, որ ոլորտը մասսայաբար նվազեցրել է աշխատավարձը: Բիզնեսը եկամուտ չի ակնկալում, բայց գոնե փորձում են այնպես անել, որ աշխատատեղերը չկորցնեն, բիզնեսը պահեն քիչ թե շատ աշխատող վիճակում: Այն ռեստորաններն ու հյուրանոցները, որոնք փակվել են, բոլոր աշխատատեղերը կրճատվել են: Ես, ցավոք, չունեմ, տվյալներ, թե հանրային այդ սննդի կետերը փակվելու հետևանքով ինչքան մարդ է կորցրել աշխատանքը:

- Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքները չեզոքացնելուն ուղղված կառավարությունը քայլեր ուղղեց ՓՄՁ-ներին: Արդյոք այդ քայլերով իրավիճակը մեղմացա՞վ: Օգտվողներ եղա՞ն այդ ծրագրերից: Ինչպե՞ս եք գնահատում այդ ծրագրերի արդյունավետությունը:

- Որոշ գործարարներ օգտվեցին վարկային ծրագրերից, բայց դա վարկ է և պետք է վերադարձվի: Եվ վերջին ծրագիրը, որն ուղղված էր բիզնեսին, դրանից որոշ չափով օգտվողներ եղան, դա համեմատաբար ամենարդյունավետ ծրագիրն էր, այդ միջոցառման շնորհիվ գործարարները կարողացան վարկ վերցնել և աշխատակիցներին վարձատրել: Հիշում եք՝ նախորդ տարի գործարանները բողոքի ակցիա կազմակերպեցին, ի պատասխան, կառավարությունը հասկացավ, որ խնդիրներ կան և փորձեց այն կարգավորել:

Կառավարությունը նախաձեռնեց տարատեսակ միջոցառումներ, որոնք միտված էին տնտեսվարողների ծանրացած բեռի թեթևացմանը, բայց, անկեղծ ասած, ոչ մի ծրագրի էֆեկտիվությունը զգալի չէր, և ես շարունակում եմ մնալ իմ այն համոզմունքին, որ պետությունը պարտավոր էր կատարել ուղիղ ներգործություն` ներելով հարկերի և տուրքերի մասով պարտավորություններ, սահմանել աշխատակիցների հարկադիր պարապուրդի վճարման այլ կանոնակարգ: Մենք նաև հասկացանք, որ ֆորս մաժորի (անհաղթահարելի ուժի ազդեցության) մասով հարկավոր է կատարել օրենսդրական փոփոխություն:

Մենք պահանջում ենք, որ կառավարությունը հեռանա, որպեսզի հասարակական համերաշխություն լինի: Կառավարությունը պաշտոնյաններին իր նեղ շրջանակից է ընտրում, իսկ դա նշանակում է, որ հետագայում ևս մենք կառավարման համակարգում արհեստավարժ մասնագետներ չենք ունենալու: Իսկ սա իր հերթին կհանգեցնի նրան, որ պետական համակարգը լինելու է գերքաղաքականացված, իսկ մենք չենք կարող թույլ տալ, որ տնտեսական ոլորտը լինի քաղաքականացված: Էկոնոմիկայի նախարարի հայտարարությունները պոպուլիստական են, որոնք հասարակության մեջ շատ սուր են ընկալվում: Հակառակ խոստացած վարդագույն ապագայի՝ մենք ստացել ենք փլուզվող տնտեսություն:

Մանյա Պողոսյան 

«Չորրորդ իշխանություն», թիվ 10, 2021



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:

 Պիտակներ

         կորոնավիրուս, ռեստորանային բիզնես, Մանյա Պողոսյան, Աշոտ Բարսեղյան


››› Չարենց. Դաշնակցականներին (Ներբող քաղաքական)
››› Սա քո պատերազմն էր, Նիկո՛լ
››› Ոչ ոք չի թաքցրել տարածքներ զիջելու փաստը
››› Քայլ արեք, իրար կերեք
››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված





Տիկին, լա՞վ եք
Տիկին, լա՞վ եք
22.04.2021 / 1370





























Ցինիկ և տխմար
Ցինիկ և տխմար
13.04.2021 / 584






Ստոպ-կադր
Ստոպ-կադր
11.04.2021 / 556







Совет да любовь