Չորեքշաբթի 21.10.2020 23:21

Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 22:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 21:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 20:30
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 20:00
Քաղաքական
21.10.2020 / 19:00
Քաղաքական
21.10.2020 / 17:00
11.10.2020   21:00
2011

Իրական դավաճանության մասշտաբները


Չէ, հոդվածը նոր չի գրվել: Չի գրվել այս պատերազմական օրերին: Պատահական համընկնում է: Թերևս «պատահական» բառը տեղին չէ, քանի որ և՛ 2015 թվականին՝ հոդվածը գրելու պահին, և՛ դրանից հետո՝ մինչև 2018 թվականը, երբ էլ վերահրատարակվեր, այն արդիականությունը կորցրած չէր լինելու: Իսկ եթե այսօր պատերազմում չլինեինք, հոդվածի հրապարակումը կընկալվեր որպես նախկինների հետևից ընկնելու հերթական դրսևորում:

«Չորրորդ իշխանություն», 11 դեկտեմբերի, 2015 թ.

Հայ-ադրբեջանական շփման գծում իրավիճակը բավականին լարված է, և շատերն են գտնում, որ 1994թ. հրադադարից հետո պատերազմի վերսկսման հավանականությունը երբևէ այսքան իրական չի եղել։ Եվ ահա այս իրավիճակում ամերիկյան Global Financial Integrity կազմակերպությունը զեկույց է հրապարակում, որի համաձայն` 2004-2013 թվականներին Հայաստանից անօրինական ճանապարհով դուրս է բերվել մոտ 9,8 միլիարդ դոլար։

Հայաստանի համար սա ահավոր մեծ թիվ է։ Ընդ որում` առավել մտահոգիչ է այն, որ այդ թիվը տարեցտարի աճում է։ Օրինակ` 2004-ին երկրից դուրս է բերվել 403 միլիոն, իսկ արդեն 2013-ին` մեկ միլիարդ 848 միլիոն։ Ուշադրություն դարձրեք` խոսքը միայն անօրինական ճանապարհով երկրից դուրս բերված գումարների մասին է, իսկ դա, հասկանալի է, շարքային քաղաքացիները կամ առանց իշխանությունների անմիջական հովանավորության աշխատող բիզնեսմենները չէին կարող անել։ Բայց ենթադրենք` այդ գումարի կեսը «պատահական մարդիկ» են դուրս բերել երկրից։ Էլի ստացվում է, որ մյուս կեսն այսպես թե այնպես երկրի բարձրաստիճան ղեկավարներն ու նրանց անմիջական հովանավորյալներն են հանել։ Խոսքն այդ դեպքում տարեկան առնվազն 920 միլիոն դոլարի մասին է (2013-ի տվյալներով), այսինքն` երկու անգամ ավելի շատ, քան Հայաստանի պաշտպանության ոլորտի բյուջեն է։

Միանգամից ասենք, որ սա միայն Հայաստանի պրոբլեմը չէ. ամեն տարի զարգացող երկրներից մոտ մեկ տրիլիոն դոլար է դուրս բերվում անօրինական ճանապարհով (հասկանալի է` հիմնականում դեպի «զարգացած Արևմուտք»)։ Մեխանիզմն էլ ընդհանուր գծերով պարզ է` Արևմուտքը զարգացող երկրներում մեծ ներդրումներ է անում և այնպիսի տնտեսական մոդել է ստեղծում և քաղաքական համակարգ կառուցում, որ ներդրված գումարների կրկնակի-եռակին հետ հոսի դեպի իրեն (այդ թվում` նաև անօրինական ճանապարհով)։ Մեծ հաշվով` հենց սրա վրա էլ հիմնված են ժամանակակից աշխարհի ֆինանսական համակարգն ու Արևմուտքի հզորությունը։ Բայց փաստը մնում է փաստ` կոնկրետ Հայաստանի դեպքում կա մարդկանց մի խումբ, որն ամեն տարի երկրից ապօրինաբար դուրս է բերում երկու անգամ ավելի շատ փող, քան հատկացվում է բանակին։ Եվ սա` այն դեպքում, երբ պատերազմի շեմին ենք, պատերազմն էլ (եթե չկարողանանք խուսափել) ընթանալու է ժամանակակից զինատեսակներով, որոնց ձեռքբերման համար անհրաժեշտ աստղաբաշխական գումարները Հայաստանը չունի։ Այսինքն` փաստացի տեղի է ունենում պետական դավաճանություն, որովհետև այդ գումարները գողացվում են պաշտպանության ոլորտից, և այդ գումարների պակասը կարող է շատ ծանր հետևանքներ ունենալ պետության համար։

Այստեղ տեղին կլիներ հիշեցնելը, որ տարիներ առաջ արտասահմանյան լրատվամիջոցներում տեղեկություններ հայտնվեցին, որոնց համաձայն` Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանն ամեն մեկը մոտ 3-4 միլիարդ դոլարի կարողություն ունեն։ Բան չունենք ասելու, գուցե այդ թվերը չափազանցված են ու շատ էլ հավաստի չեն, բայց ամեն դեպքում` այդ մարդիկ հաստատ աղքատ չեն ու հաստատ «արտասահմաններում» կարգին կարողություններ ունեն։ Ընդ որում` միայն իրենք չեն, առնվազն մի քանի տասնյակ մարդիկ կան, որոնք «դրսերում» տեղը տեղին հիմնավորվել են ու մուլտիմիլիոնատերեր են։ Հիմա հարց է ծագում` կարելի՞ է այդ մարդկանց մեղադրել պետական դավաճանության մեջ, թե՞ ոչ։ ԱԱԾ-ն, օրինակ, ադրբեջանական հատուկ ծառայություններին տեղեկություններ հաղորդած սպա է ձերբակալում ու պետական դավաճանության մեղադրանք ներկայացնում (և շատ էլ ճիշտ է անում), բայց այդ ոչ բարով սպան շատ-շատ մի երկու դիրքերի սպառազինության մասին տեղեկություններ կարող էր հայտնել, մինչդեռ Հայաստանից տարեկան մեկ միլիարդ դոլար «հանողների» գործունեության հետևանքով մեր բանակի սպառազինությունը երկու-երեք անգամ ավելի քիչ է, քան կարող է (և պետք է) լիներ։ Այլ կերպ ասած` կասկածներ կան, որ իշխանական կաբինետներում շատ ավելի լայնամասշտաբ դավաճանություն է տեղի ունենում։ Իսկ կասկածները հիմնված են այն ենթադրության վրա, որ հազիվ թե հնարավոր լիներ Հայաստանից տարեկան մոտ երկու միլիարդ դոլար դուրս բերել առանց իշխանությունների գիտության։ Ընդ որում` մեզ չպիտի մխիթարի այն փաստը, որ ամեն տարի Ադրբեջանից համարյա 15 միլիարդ է դուրս բերվում։ Նրանք իրենց նավթի «ձրի» փողերն են դուրս բերում, մենք` մեր մի կերպ վաստակածը։

Այնպես որ` իրավիճակը շատ ավելի լուրջ է և անմիջականորեն առնչվում է անվտանգության խնդիրներին։ Եվ այս իրավիճակը հնարավոր չէ հաղթահարել միայն դատարկ ճառերով կամ հուզիչ ելույթներով։

Մարկ Նշանյան



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         Մարկ Նշանյան, «Չորրորդ իշխանություն»


››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված

Մարգո է վատացել
Մարգո է վատացել
04.10.2020 / 6761






















Բարև, անորակներ
Բարև, անորակներ
01.10.2020 / 1543






Սա՞ էր ձեր թափը
Սա՞ էր ձեր թափը
03.10.2020 / 1416






Էդիկ, դու սուս
Էդիկ, դու սուս
15.10.2020 / 1331



Ժողովրդին ատողը