Ձեռագրերը չեն այրվում
27.02.2021 / 19:00
Քաղաքական
27.02.2021 / 16:05
Հարցազրույց
27.02.2021 / 13:00
Քաղաքական
27.02.2021 / 11:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
26.02.2021 / 22:00
06.07.2020   15:30
2749

Ուսուցիչների կամավոր ատեստավորումը կոռուպցիոն ռիսկեր կարող է ձևավորել


Առաջիկայում մի շարք փոփոխություններ են նախատեսվում՝ հանրակրթական դպրոցներում գնահատման կարգի, նույն դասարանում չմնալու, ուսուցիչների ատեստավորման հետ կապված:

Թեմայի շուրջ «ՉԻ»-ը զրուցել է Ուսուցիչների իրավունքների պաշտպանության կոմիտեի հիմնադիր, կրթության ոլորտի փորձագետ, մանկավարժ-հոգեբան Արմինե Դավթյանի հետ:

- Տիկին Դավթյան, այլևս չի լինելու անբավարար գնահատականային շեմ, և յուրաքանչյուր գնահատական՝ 1-10 միավորանոց սանդղակում ցույց է տալու սովորողի՝ այդ տարի գրանցած առաջընթացը: Սա նշանակում է, որ դուրս է գալու այն խնդիրը, որ սովորողը պետք է մնա նույն դասարանում և կրկնի դասընթացը։ Ինչպե՞ս եք գնահատում այս քայլը, այն ի՞նչ հետևանք կունենա վատ սովորողների հետագա կրթության որակի վրա:

- Համամիտ եմ այս գաղափարի հետ, որովհետև ես չեմ ընդունում, որ կա վատ սովորող աշակերտ, կա վատ սովորեցնող ուսուցիչ: Ըստ էության, եթե մենք խթանում ենք ուսուցիչների աշակերտների նկատմամբ անհատական մոտեցումը, ցանկացած աշակերտի կարելի է սովորեցնել և գնահատել իր կարողությունների համեմատ: Սակայն, այս դեպքում պետք է սահմանել յուրաքանչյուր երեխայի համար անհատական չափանիշներ և այդ շրջանակում էլ գնահատել, որը ենթադրում է չափել, թե ուսման ընթացքում երեխան որ կետից որ կետն է հասել:

Նորմալ եմ համարում, որ երեխան չպետք է մնա նույն դասարանում, եթե կան նախադրյալներ, հենց առաջին և երկրորդ ամիսներից պետք է արդեն խթանել երեխաների հետ անհատական աշխատանքի ինստիտուտը, որպեսզի երեխան չհասնի նրան, որ տարեվերջում մնա նույն դասարանում: Կան մանկավարժական մոտեցումներ ու մեթոդներ, որոնց կիրառությունը հնարավորություն կտա զարգացնել կրթության այս մոդելը, որպեսզի նման երևույթներ չլինեն: Եթե աշակերտին կեղծ գնահատականով տեղափոխեցին հաջորդ դասարան, դա էլ ողջունելի երևույթ չէ, ավելի վատ ազդեցություն կարող է ունենալ ոչ միայն նրա, այլև մյուս՝ ուսումնական հաջողություններ ունեցող սովորողների վրա ևս: Եթե ուսման վատ առաջադիմություն ունեցող աշակերտի հետ առանց անհատական աշխատանքներ տանելու տեղափոխում են հաջորդ դասարան, դա խաբեություն է երեխայի հանդեպ: Եթե այդ ամենն արվի մանկավարժական աշխատանքների ծավալման զուգահեռ, կլինի հումանիստական մոտեցում: Սակայն, այն նպատակահարմար է կիրառել ԿԱՊԿՈւ և առանձնահատուկ օժտվածությամբ դեպքերի համար:

Այս փոփոխություններով յուրաքանչյուր աշակերտի համար է պետք սահմանվեն ըստ նրա կարողության զարգացման շեմեր 1-10 սանդղակում, որն ասեմ ձեզ բավական բարդ գործընթաց է: Այդ մասին վկայում է ներառական կրթության համակարգում անհատական ուսումնական պլաններում դրանց կիրառման դառն ու դեռևս չկայացած փորձը: Եթե այդպես մոտենանք, ապա հանրակրթության դպրոցների 80 տոկոս աշակերտների համար պետք է սահմանել անհատական չափանիշներ, որը ուսուցիչների և մասնագետների համար անտանելի ծավալի, անհնարինության մակարդակի ու աբսուրդի ժանրից աշխատանք է ենթադրում: Չխոսեմ էլ որակի մասին: Յուրաքանչյուր երեխա ու ծնող պահանջելու է օբյեկտիվություն, որն ապահովելը գրեթե անհնարին կլինի:

- ԿԳՄՍՆ-ի հեղափոխական մեկ այլ նախագծով առաջարկվում է, որ 4-րդ և 5-րդ դասարանի առաջին կիսամյակում աշակերտները գնահատական չստանան, տարեկան ամփոփիչ գնահատականի փոխարեն լինի սովորողի ուսումնական առաջադիմության բնութագիրը։ Ինչ եք կարծում՝ ուսումնական գործընթացում կարևոր է գնահատական նշանակե՞լը, թե՞ առաջնայինը գիտելիքն է:

- Գնահատականն ունի մի քանի գործառույթ. կարևոր հոգեբանական գործառույթը մոտիվացիոնն է: Դա կարող է լինել և՛ միավորով, և՛ խրախուսման այլ միջոցներով՝ աստղիկներով, ծաղիկներով և այլ սիմվոլներով: Ինչ էլ որ դնում են, միևնույն է, այն կոչվում է գնահատում: Միջոցն էական չէ, երևույթը կոչվում է գնահատում: Այլ հարց է միավորային գնահատումը, որը հնարավորություն է տալիս քանակական և որակական ցուցանիշներ ապահովել՝ պետական պատվերի կատարման վերահսկողության առումով, որպեսզի չափելի լինի, թե աշակերտն ինչ չափի գիտելիքներ, կարողություններ, հմտություններ է ստացել: Գնահատման այդ համակարգը դարեր շարունակ մշակվել, հղկվել և կիրառվում է հազարավոր երկրներում: Չեմ կարողանում պատկերացնել, թե 4 տարի երեխայի կրթության որակը ինչպես են պատրաստվում վերահսկել, հաշվետու լինել, թե նա ինչ մակարդակով է ավարտելու տարրական դպրոցը, անցնելու միջին, չեմ հասկանում նման մոտեցման տրամաբանությունը:

Եթե որոշումը լիներ հիմնավորված, մանկավարժական, հոգեբանական կամ որևէ հայեցակարգով, ես դա ողջունելի կհամարեի: Կան հայեցակարգեր, որոնք հենվում են երեխայի կարողությունների զարգացումների վրա և միավորային գնահատումը չեն դիտում որպես առանցքային երևույթ: Բայց նման հայեցակարգեր պետական հանրակրթական համակարգերում շատ քիչ են, որովհետև դրանք նպատակահարմար չեն վերահսկողության և հանրակրթական մասշտաբի որակի ապահովման առումով, դյուրին չեն կիրառման համար, ծավալուն են ու աշխատատար, հատկապես, երբ դասարանները գերծանրաբեռնված են: Դա կարող է լինել, օրինակ, մասնավոր դպրոցներում: Եթե պետությունը որդեգրում է գնահատման համակարգ, ինքը պետք է վերահսկի այն: Գնահատականն ինքնանպատակ չպետք է լինի՝ կրթության որակի տեսանկյունից: Այն պետք ունենա որոշակի որակի և քանակի չափելիության գործակից: Այսօր գնահատականը մեր երկրում դարձել է շահարկման թեմա: Ես չեմ պատկերացնում, թե այդ հայտարարություն անող նախարարությունը ինչպես է վերահսկելու սովորողների կրթության որակը: Այլ է, եթե ստեղծվի միասնական համակարգ՝ դպրոց և բուհ: Բայց սա էլ է բանավեճի թեմա:

- Ստացվում է, որ կրթության համակարգն ուսման պրոցեսում ավելի շատ առաջնորդվում է գիտելիք փոխանցելով, ոչ թե գնահատելով: Սա սովորողների մոտիվացիաի վրա կազդի՞:

- Միայն կողջունեմ, բայց ինչպես են վերահսկելու՝ փոխանցե՞լ են այդ գիտելիքը, թե՞ ոչ: Մոտիվացված աշակերտը որքան սովորեց, չմոտիվացվածը՝ որքան: Ուսման պրոցեսի վերահսկումն առանց գնահատականի ես չեմ պատկերացնում: Ինչպե՞ս են հաշվետու լինելու ծնողին, միջին դպրոցին, ավագ դպրոցին, հետո՝ բուհին:

Հավասարությունը երբեք լավ մոտիվացիա չէ զարգացման հարցում: ՆԴ հաստատությունից դպրոց այլ է, այստեղ մենք մեծ ծավալի ԳԿՀ համակարգի հետ չենք առնչվում, այլ բազայինի, իսկ տարրական դպրոցում կա, օրինակ, գրավոր աշխատանքների, մաթեմատիկայի ոլորտի գիտելիքների չափելիության անհրաժեշտություն, ուստի ուսուցիչը ստիպված է լինելու ինքնագործունեությամբ զբաղվել, ստեղծել սեփական գնահատման համակարգ: Իսկ բնութագրականների դեպքում՝ կանխատեսում եմ ծավալուն գրավոր աշխատանք, որը ուսուցչի համար հավելյալ ծանրաբեռնվածություն է և նոր բողոքի ալիք կբարձրացնի:

- Անդրադառնանք նաև ուսուցիչներին, որովհետև փոփոխություններ կան նաև նրանց վերաբերյալ: Ուսուցիչները կստանան 30-50 տոկոս ավելի բարձր աշխատավարձ, եթե կամավոր ատեստավորում անցնեն: Փորձագիտական շրջանակները մի շարք խնդիրներ են առանձնացնում այս հարցում: Դուք ի՞նչ տեսակետ ունեք:

- Այստեղ, միանշանակ, շատ հարցեր կան. ո՞վ է անցկացելու այդ ատեստավորումը, ի՞նչ սկզբունքներով, որովհետև մենք այդպիսի ոչ մի ինստիտուցիոնալ կառույց չունենք: Առաջինը՝ չեմ պատկերացնում, թե ատեստավորումն ինչպես է տեղի ունենալու: Եթե նախարարությունն այդ ամենն ինքն իր վրա է վերցնում, դա նշանակում է, որ որակի ոչ մի երաշխիք չենք կարող ունենալ՝ գործադիրը չի կարող մասանգիտական ինստիտուցիոնալ գործառույթ իրականացնել, դա նաև հակասում է նրա իրավասություններին:

Եթե սրանով փորձում են խթանել ուսուցիչների ինքնազարգացմանը, որ վերապատրաստվեն, ատեստավորվեն, սահմանված չափանիշներին համապատասխանեն և իրենց աշխատավարձը տոկոսներով բարձրանա, ապա այս հարցում ևս մտավախություն ունեմ: Մի մասը կարող է հնարավորություն ունենալ ու խիստ ոգևորվել և անընդհատ ատեստավորվել, ստանալ բարձր աշխատավարձ, մի մասը, հատկապես կենսաթոշակային տարիքին մոտ ուսուցիչները, դժվարանալով հաղթահարել այդ դժվարությունները՝ կօտարվեն և կմնան չմոտիվացված:

Իմ կարծիքով, պարտադիր ատեստավորումն ավելի մեծ խթան է հավասարաչափ, կայուն զարգացում ապահովելու հարցում, որի հետ, իհարկե, կամավորը ևս կարելի է համատեղել, բայց ոչ պարտադիր ատեստավորումը հանել, նպատակահարմար չեմ գտնում: Չեմ բացառում, որ պասիվ կոմֆորտը գերադասող և ցածր աշխատավարձին հարմարվողներ էլ կլինեն, որը կրթության որակի բարելավման հարցում չի կարող դրական ազդեցություն ունենալ: Էլ չասեմ մանկավարժական կոլեկտիվներում ներքին մրցակցային անառողջ մթնոլորտի ձևավորման վտանգների մասին: Բայց կրկին ասում եմ, որ քանի դեռ մեխանիզմներն ու կառույցը պարզ չեն, դժվար է կանխատեսել դրա ընթացքը: Չեմ բացառում նաև կոռուպցիոն մեծ ռիսկային գործոնների ձևավորումը. որտեղ գումար, այնտեղ կոռուպցիա:

Մանյա Պողոսյան



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:

 Պիտակներ

         Մանյա Պողոսյան, Արմինե Դավթյան, կրթություն


››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված













Շատ ուրախ ե՞ք
Շատ ուրախ ե՞ք
09.02.2021 / 980









Էդ սպառնըմ ե՞ս
Էդ սպառնըմ ե՞ս
10.02.2021 / 847



















Խզարում ենք
Խզարում ենք
02.02.2021 / 637