Չորեքշաբթի 30.09.2020 12:21

Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
30.09.2020 / 11:30
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 20:30
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 19:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 17:30
03.09.2020   15:00
352

Երկու ամիսը բավարար էր վաճառքի այլընտրանքային վայրեր գտնելու համար


«ՉԻ» զրուցակիցն է «Էքսպորտ Արմենիա» փորձագետների ասոցիացիայի համահիմնադիր Էմիլ Ստեփանյանը:

- Պարոն Ստեփանյան, ՌԴ-ից ստացված տեղեկատվության համաձայն` հոկտեմբերի մեկից Հայաստանից գյուղմթերք արտահանողները «Բուխտա» մեծածախ առևտրի կենտրոնի տարածքում չեն կարող վաճառք իրականացնել: Պատճառաբանությունը փաստաթղթային խնդիրներն են: Ձեր կարծիքով՝ հնարավոր չէ՞ կարգավորել այդ խնդիրները, թե՞ առևտրային կենտրոնի տնօրենն այլևս չի ցանկանում անվճար տարածքներ տրամադրել:

- Եթե նույնիսկ առևտրային կենտրոնը ուղղակի այլևս չի ցանկանում անվճար տարածք տրամադրել, ապա դա տրամաբանական և սպասելի որոշում էր: Հուլիսին, երբ որ պետք էր օգնության ձեռք մեկնել, «Բուխտայի» տնօրինությունը դա արեց: Բայց ամեն ինչ ունի իր սկիզբն ու վերջը: Եվ կարծում եմ՝ 2 ամիսը բավարար էր, որպեսզի Հայաստանի արտահանողները կողմնորոշվեն և գտնեն վաճառքի այլընտրանքային վայրեր: Անփաստաթուղթ ու անվճար առևտուր իրականացնելը չի կարող մշտական բնույթ ունենալ: Դա օրենքի խախտում է և բացի այդ, «Բուխտա» առևտրի կենտրոնի մշտական վաճառող գործընկերների մոտ կարող է առաջացնել արդարացի դժգոհություն: Եվ, ի վերջո, հարցի լուծումը չի կարելի դնել միայն «Բուխտայի» տնօրինության ուսերին: Իրենք իրենց լուման արդեն ներդրեցին, և դա շատ ողջունելի է: Իսկ հարցին պետք է տրվի մշտական լուծում՝ պետություն-մասնավոր համագործակցության շրջանակներում: Կարծում եմ՝ այդ առումով ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարությունից մինչև տարվա վերջ կարող ենք նորություններ ակնկալել:

- Խաղողագործներն ահազանգում են, որ մարզից խաղողի, դեղձի և սալորի արտահանումն արդեն մեկ շաբաթ է՝ կանգնած է: Արտահողները չեն գալիս: Ըստ Ձեզ՝ հայկական կողմն ինչպե՞ս պետք է լուծի արտահանման հարցը:

- Այս տարի ունեցանք մի կողմից՝ առատ բերք, այսինքն՝ մեծ առաջարկ, իսկ մյուս կողմից՝ ունեցանք պանդեմիա և դրա հետևանքով գնողունակության անկում: Այդ առումով 2019 թվականը ոսկե տարի էր գյուղացիների համար՝ խաղողը մթերվում էր բարձր գնով, արտահանողները ակտիվ էին, ֆերմերները լի էին օպտիմիզմով: Կար նույնիսկ մասնագիտական կարծիք, որ ոգելից խմիչքների արտահանման աճի նույն տեմպերի դեպքում Հայաստանում կառաջանա խաղողի դեֆիցիտ: Բայց պանդեմիան ժամանակավոր խառնեց խաղաքարտերը: Իմ կարծիքով՝ պետությունը արդեն մեծ քայլ է կատարել՝ սուբսիդավորելով խաղողի մթերումը: Մնացածն արդեն շուկայական հարաբերություններով պետք է որոշվի: Ֆերմերների մի մասը կիրացնի, կարտահանի ավելի ցածր գնով, մյուս մասը կպահի սառնարաններում՝ ավելի ուշ, բայց ավելի թանկ վաճառելու ակնկալիքով: Ամեն տարի իրավիճակը տարբեր է: Անցած տարի՝ լավ, այս տարի՝ խնդրահարույց:

- Նախորդ տարվա համեմատ խաղողի ու դեղձի գինն արտահանողները նվազեցրել են: Սա կապվա՞ծ է ռուբլու գնանկման, ՌԴ-ում գնողունակության անկման հետ, թե՞ ստեղծված իրավիճակից օգտվում են:

- Ինչպես արդեն նշեցի, կապված մի կողմից առատ բերքի և մյուս կողմից ճգնաժամի հետ, գրեթե ամեն ինչ այս տարի ավելի վատ ու ցածր է, եթե համեմատենք անցած տարվա հետ՝ նաև արտահանման գները: «Իրավիճակից օգտվելը» ճիշտ ձևակերպում չէ: Մեծ պահանջարկի դեպքում ֆերմերն է թելադրում և՛ մթերողին, և՛ արտահանողին, իսկ ցածր պահանջարկի պայմաններում՝ հակառակը: Սրանք շուկայական հարաբերություններ են: Ասեմ նաև, որ արտահանողը մեծ ռիսկեր է կրում թե՛ ճանապարհին, և թե՛ արտահանման շուկաներում՝ մրցելով ուզբեկական, իրանական և այլ երկրների էժան արտադրանքի հետ: Եվ շատ հաճախ արտահանողը կրում է մեծ վնասներ՝ չկարողանալով իրացնել ֆերմերի նախընտրած գնով ձեռք բերած արտադրանքը: Այս տարի արտահանողը չի կարողացել Ռուսաստանում ֆերմերի թելադրած գնով արագ իրացնել արտադրանքը: Ուրեմն, արտահանողը պետք է գինն իջեցնի, որպեսզի իրացնի: Շղթայաբար նույնը պետք է անի և ֆերմերը:

- Ծիրանի հետ կապված վերջին դեպքից հետո շատ է խոսվում, որ պետք է ՌԴ-ում հայկական շուկա ունենալ: Ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկվեն այս ուղղությամբ:

- Պետական նշանակության և կարևորության յուրաքանչյուր նախագիծ պետք է ունենա պետական աջակցություն՝ թե՛ վարչական, և թե՛ ֆինանսական առումով: Շուկաների ընդլայնման ապահովման 2020-2025թթ․ պետական միջոցառումների ծրագրում նախատեսված է առևտրային տների մոդելի մշակում և երեք գործող կառույցների հիմնում: Հուսով եմ, որ նշված քննարկումները կարագացվեն, կապված հուլիսին տեղի ունեցած դեպքերի հետ: Ի դեպ, ես կարծում եմ, որ «հայկական շուկա» ասելով՝ միայն տարածքը և գույքը ի նկատի չպետք է ունենանք: Մեզ անհրաժեշտ է արհեստավարժների կողմից ղեկավարվող, հարմարավետ ու ապահով ենթակառուցվածքներով կառույց, որտեղ գնորդը պետք է այցելի հաճույքով: Այսինքն՝ հիմքում պետք է ընկած լինի «Ֆուդ Սիթիից» առնվազն ոչ պակաս արհեստավարժությունը, հարմարավետությունը և անվտանգությունը: Միայն այդ դեպքում մի քանի տարվա աշխատանքից հետո տվյալ կենտրոն կայցելեն ոչ միայն հայերը, այլև միգուցե նաև ադրբեջանցի առևտրականները: Այսինքն, մենք դերերով կփոխվենք:

- Ըստ վիճակագրության, 2020թ. հունվար-հուլիսին արտահանումը նվազել է 6.4%-ով: Արդյո՞ք պատճառը կորոնավիրուսով պայմանավորված սահմանափակումներն են, թե՞ այլ խնդիրներ ևս կան:

- Նման և նույնիսկ ավելի բացասական ցուցանիշներ ունեն շատ երկրներ: Ուկրաինան՝ 7 %, Ադրբեջանը՝ 9 %, Ղազախստանը՝ 11 %, Վրաստանը և Բելառուսը՝ 17 %, Ուզբեկստանը՝ 23 %: Այդ առումով Հայաստանի արձանագրած 6,4 %-ը այդքան էլ վատ չէ: Մեծ հաշվով, իհարկե, պատճառը կորոնավիրուսով պայմանավորված տնտեսական ճգնաժամն է: Ի դեպ, ասեմ՝ ունենք շատ ապրանքային խմբեր, որոնք արձանագրել են դրական արտահանում՝ պանիր, չրեղեն, երշիկեղեն, պահածոներ, ջուր, լոլիկ, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուն, ձուկ և այլն: Նվազել է խմիչքը, շոկոլադը, նաև միրգը՝ խաղողը, ծիրանը: Այստեղ պետք է նշենք, որ հունիսին ունեցել ենք ընդամենը 0,5 % անկում: Այսինքն՝ կարող ենք ենթադրել, որ երկրորդ կիսամյակում արտահանման ցուցանիշները կարող են լինել դրական և ընդհանուր տարվա արտահանման պատկերը մեղմանա: Հայաստանի արտահանման խնդիրներից մնում է մեծ կախվածությունը հանքահումքային արտահանումից, արտահանման շուկաների ցածր դիվերսիֆիկացիան, հայկական արտադրանքի ընդհանուր ցածր մրցունակությունը՝ ոչ պատշաճ փաթեթավորումը, մարքեթինգի՝ շուկայահանման ընդհանուր ցածր մակարդակը:

Մանյա Պողոսյան



Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         Մանյա Պողոսյան, գյուղատնտեսություն, առևտուր, Էմիլ Ստեփանյան


››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված

















Մալադե´ց, աներ
Մալադե´ց, աներ
11.09.2020 / 1528





















Վազիր դատարան
Վազիր դատարան
23.09.2020 / 912