Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
26.02.2021 / 16:15
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
26.02.2021 / 15:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
26.02.2021 / 14:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
26.02.2021 / 12:30
Քաղաքական
26.02.2021 / 11:05
Քաղաքական
25.02.2021 / 23:27
16.01.2021   19:00
550

Իրանին չնեղացնելու համար պետք է միայն հումք ներմուծել


ՅՈԼԱ

«ՉԻ» զրուցակիցն է «Էքսպորտ Արմենիա» փորձագետների ասոցիացիայի համահիմնադիր Էմիլ Ստեփանյանը:

- Պարոն Ստեփանյան, Կառավարությունը ժամանակավոր արգելք է դրել թուրքական ծագում ունեցող վերջնական սպառման ապրանքների ներմուծման վրա: Մեր տնտեսության վրա ի՞նչ հետևանքներ կունենա թուրքական ծագում ունեցող ապրանքների ներկրման ժամանակավոր դադարեցումը, արդյոք ցնցումներ կլինե՞ն:

- Արգելքի որոշումն ընդունվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի կեսին: Այսինքն՝ տնտեսվարողները ունեին առնվազն 2 ամիս ժամանակ, որպեսզի գտնեին նման ապրանք այլ երկրներում: Դա քիչ ժամանակ չէ: Նրանք նաև կարող էին մինչև դեկտեմբերի 31-ը Թուրքիայից ներմուծել սովորականից շատ արտադրանք, որպեսզի ստեղծվի որոշակի պաշար 2021 թվականի համար: Այսպիսով, պետությունը բավական ժամանակ է հատկացրել տնտեսվարողներին, որպեսզի ցնցումներ հնարավորինս քիչ լինեն:

Այնուամենայնիվ, արգելքը դժվարություններ առաջացնելու է: Արգելքը նաև կհանգեցնի որոշ ապրանքների գծով թանկացման: Եվ դրանով իսկ կառաջացնի որոշակի սոցիալական լարվածություն: Նաև որոշ տնտեսվարողներ չեն կարողանա հարմարվել նոր իրականությանը: Այդ առումներով պետությունը պարտավոր է տեր կանգնել և պատասխանատվություն կրել կայացրած որոշումների համար: Պետք է օգնել տնտեսվարողներին հաղթահարել անցումային փուլը` օգնել գտնել նոր գործընկերներ, օգնել խորհրդատվությամբ և վերջապես աջակցել՝ հիմնելու սեփական արտադրություն:

Կարծում եմ՝ արգելքը երկարաժամկետում օգտակար է Հայաստանի համար: Մենք պետք է սովորենք աշխատել առանց Թուրքիայի, ինչպես այժմ և միշտ աշխատել ենք առանց Ադրբեջանի: Հետագայում՝ մի քանի տարի հետո, եթե նույնիսկ որոշ հանգամանքներից ելնելով, որոշվի հանել արգելքը, ապա մեր տնտեսությունը շատ ավելի ամուր կլինի և այդքան հեշտ չի պարտվի թուրքական կամ որևիցե այլ ներմուծված արտադրանքի հետ պայքարում:

- Մտավախություն կա, որ մեծ հաշվով այն շուկաները, որտեղից հնարավոր է ներկրումներ լինեն՝ ռուսական, վրացական և իրանական, չի բացառվում այդտեղ էլ թուրքական ապրանքներ լինեն և արտահանեն: Արդյոք հնարավո՞ր է այս տարբերակով կրկին թուրքական ապրանքներ ներմուծվեն:

- Մտավախություն միշտ էլ կա: Որտեղ կա օրենք, այնտեղ էլ կգտնվեն օրենքը շրջանցել ցանկացողները: Բայց հավատացած եմ, որ մեր ՊԵԿ-ում բավական արհեստավարժ մասնագետներ են աշխատում, որոնք տիրապետում են օրենքը շրջանցելու բոլոր հնարքներին: Բացի սեփական փորձից, մերոնց կարող են օգնել ռուս գործընկերները, որոնք ունեն արգելված արտադրանքի դեմ պայքարելու հարուստ փորձ: Վստահ եմ, եթե լինեն նման զանգվածային դեպքեր, կնշանակի, որ ՊԵԿ-ում կրկին սկսել են գործել կոռուպցիոն սխեմաները:

- Կառավարությունն ասում է, որ պետք է խթանել տեղական արտադրությունը: Ի՞նչ անել, որ չտուժի տնտեսվարողը, ի՞նչ խնդիր պետք է դնել տեղական արտադրությունը զարգացնելու նպատակով, որը կփոխարինի ներմուծումներին:

- Ասել եմ ու կասեմ, որ մեր տեղական արտադրողները չունեն արտադրելու խնդիր: Մեծ մասն աշխատում է սեփական արտադրական հզորությունների շատ փոքր մասով: Արտադրողներն ունեն ոչ թե արտադրելու, այլ արտադրածն իրացնելու խնդիր: Հայաստանի վաճառակետերի տարածքի 90 %-ը զբաղեցրել են մի կողմից մեր երկրի բյուջեից ավել շրջանառություն ունեցող միջազգային գիգանտ ընկերությունների և մյուս կողմից առևտրային ցանցերի սեփական ներմուծումը: Վիճակը նույն է թե՛ սննդի ոլորտում, թե՛ տնտեսական ապրանքների, թե՛ տեքստիլի, թե՛ այլ ոլորտներում:

Ուստի, հարց է ծագում՝ ինչպե՞ս զարգանա տեղական արտադրողն իրեն բաժին հասած 10% տարածքի վրա: Ինչպե՞ս նոր սարքավորումներ գնի, ինչպե՞ս նոր աշխատատեղեր ստեղծի…

Պետությունը պետք է մեխանիզմներ մշակի, որպեսզի տնտեսվարողները հասկանան, որ արտադրելն ու արտահանելն ավելի շահավետ է և պատվաբեր, քան ներմուծելը: Արդեն 30 տարի է բիզնեսն ավելի շատ գերադասում է ներմուծել:

Հայաստանը պետք է ներմուծի միայն հումք: Իսկ արտահանի բարդ, պրեմիալ պատրաստի արտադրանք: Հիմա հակառակն է՝ պետության մեղքով: Պետության ձեռքերում են ազդելու բոլոր լծակները: Լծակներ, որոնք չեն օգտագործվում:

- Կարծես ուրվագծվում է նոր շուկա՝ ի դեմս իրանականի: Նախատեսվում է 2250 թուրքական ապրանքներ փոխարինել իրանական արտադրանքներով: Ի՞նչ հորիզոններ կբացվեն Հայաստան-Իրան առևտրային նոր համագործակցությունից:

- Իրանը յուրահատուկ, «դժվար» պետություն է՝ փակ տնտեսությամբ, մեծ պետական աջակցությամբ և շատ էժան էներգակիրներով: Իրանի հետ Հայաստանի առևտուրն արդեն իսկ շատ բացասական է: Ավելի քան 200 մլն դոլար ավելի շատ ենք ներմուծում, քան արտահանում: Եթե պետք է ստիպված լինենք չնեղացնել Իրանին և կրկնապատկել այդ թիվը՝ դարձնելով մինուս 400 մլն դոլար, ապա գոնե ներմուծենք հումք, այլ ոչ թե պատրաստի արտադրանք:

Իրանական հումքը մեր տեղական արտադրողները կմշակեն և կարտահանեն այլ երկրներ՝ բերելով Հայաստան այդքան մեզ անհրաժեշտ արտարժույթը: Ի դեպ, այդպես արդեն անում են որոշ արտադրողներ և հաջողությամբ արտահանում են: Բայց դա պետք է լինի ոչ թե մասնավոր արտադրողի խելացի որոշում, այլ դառնա պետական քաղաքականություն:

Մենք նաև պետք է ավելացրած ներմուծման դիմաց ձգտենք ներգրավել իրանական ներդրումներ: Օրինակ, Իրանից 200 մլն ավել ներմուծման դիմաց՝ 200 մլն ներդրում ներգրավենք: Կարող ենք կառուցել բազմաթիվ գործարաններ, որոնք կաշխատեն իրանական ներկրված հումքով և կարտահանեն ԵԱՏՄ երկրներ: Դա ազնիվ և տրամաբանական գործարք է: Կարծում եմ՝ Իրանը միայն կհարգի Հայաստանի նման դիրքորոշումը:

- Հայաստանում վերջին շրջանում դրամը գնալով արժեզրկվում է: Արտարժույթի շուկայի փոխոխություններն ի՞նչ հետևանքներ կունենան ներկրումների և արտահանումների վրա:

- Դրամի պահվածքի վրա կարող է մի քանի գործոն ազդել՝ քաղաքական անկայունությունը, պատերազմը և նաև այդ թվում՝ ՀՀ Կենտրոնական բանկի վարած քաղաքականությունը: Եթե նկատենք, դրամը դոլարի նկատմամբ արժեզրկվում է 5-6 տարին մեկ: Այդ առումով 2009-ից և 2014-ից հետո 2020-ի արժեզրկումը բավականին տրամաբանական է թվում:

Մենք ստիպված ենք սովորել ապրել և աշխատել թուլացող ազգային արժույթի պայմաններում, ինչպես դա անում են մեր հարևանները: Հակառակ դեպքում հարևան երկրներից ներմուծված արտադրանքը վերջնականապես կխեղդի մեզ: Մեր տեղական արտադրությունը շատ կտուժի:

Մանյա Պողոսյան

«Չորրորդ իշխանություն», թիվ 2, 2021



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:

 Պիտակներ

         Մանյա Պողոսյան, «Չորրորդ իշխանություն», Էմիլ Ստեփանյան


››› Արմեն Շեկոյան. Միջնորդը
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված













Շատ ուրախ ե՞ք
Շատ ուրախ ե՞ք
09.02.2021 / 980









Էդ սպառնըմ ե՞ս
Էդ սպառնըմ ե՞ս
10.02.2021 / 844


















Խզարում ենք
Խզարում ենք
02.02.2021 / 635