29.06.2020   09:30
522

Եթե ոչ իրավական, ապա քաղաքական գնահատականն անհրաժեշտություն է


Հասարակական-քաղաքական դիսկուրսում նորից ակտիվացել է նախկինին իրավաքաղաքական գնահատական տալու անհրաժեշտության թեման:

Հասկանալի պատճառներով դրան դեմ են արտահայտվում նախկինները, բայց դեմ արտահայտվողների մեջ կան ուժեր և անհատներ, որոնց ոչ մի դեպքում հնարավոր չէ զուգորդել կամ կապել նախկինների հետ: Ինչ հակափաստարկներ են նրանք բերում: Եթե ընդունվի պաշտոնական փաստաթուղթ, որ նախկին վարչակազմը զավթել էր իշխանությունը, կնշանակի պետությունը նույնպես ապօրինի էր՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով:

Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի ռեժիմներին պետք է տալ քաղաքական գնահատական: Ժողովրդի գերակշիռ մեծամասնության քվեն ստացած խորհրդարանը պետք է մեկընդմիշտ արձանագրի. 1998 թվականի փետրվարին Հայաստանում տեղի է ունեցել հեղաշրջում, իշխանությունը զավթած ուժերը 20 տարի այն պահպանել են զենքի և պետական մակարդակով կեղծվող ընտրությունների հետևանքով: Այդ փաստաթղթում հատիկ առ հատիկ պետք է նշվեն բոլոր գլխավոր իրադարձությունները, որ տեղի են ունեցել վերջին 20 տարվա ընթացքում:

Նախորդ ռեժիմների միակ հանցագործությունը 2008 թվականի Մարտի 1-ը չէ: Մինչդեռ այսօր միայն այդ հանցագործությունն է հետաքննվում: Վաղեմության ժամկետների սպառման, իրեղեն ապացույցների ոչնչացման և մի շարք այլ պատճառներով այդ հանցագործությունների զուտ իրավական քննությունը դարձել է անհնար: 2003 թվականին ընտրատեղամասերում դաժան ծեծի ենթարկված, նույնը 2008 և 2015 թվականներին խաղաղ ցույցի դուրս եկած և կրկին ծեծված քաղաքացիները տարիներ անց, գոնե հռչակագրային տեսքով արժանի են մի փաստաթղթի, որտեղ կարձանագրվի, թե ինչի համար են նրանք պայքարել և ենթարկվել զրկանքների: Այդպիսով կարձանագրվի, որ նրանց հետ այդպես վարվել են ոչ թե օրենքի շրջանակներում, այլ զուտ իշխանությունը զավթած խմբի շահերը սպասարկելու հետևանքով:

Այսօր նախկինների մեդիաները փորձում են Սահմանադրական դատարանի անդամներից կերտել գրեթե դիսիդենտների, որոնք պայքարել ու շարունակում են պայքարել իրավունքի գերակայության համար: Մինչդեռ քաղաքական գնահատականը կարձանագրի չափազանց կարևոր մեկ իրողություն. 20 տարի Հայաստանում չի եղել սահմանադրական արդարադատություն, բարձր դատարանը եղել է զավթված և օրինականացրել է կեղծված ընտրությունները:

Այդպիսի փաստաթղթի ընդունումը ինքնին չի ենթադրում, որ այլևս երբեք ոչ մի ուժ կամ անհատ չի հանդգնի զավթել իշխանությունը Հայաստանում: Բայց նման փաստաթղթի ընդունումը էական վնաս կհասցնի ռևանշիստների ախորժակին: Ակնհայտ է, որ այսօր ՀՀԿ-ն, ԲՀԿ-ն և ՀՅԴ-ն բավական արդյունավետ են օգտագործում տարիներով ստեղծված իրենց միջազգային կապերը: Առաջին հերթին նրանք փորձում են ցույց տալ, որ որևէ տարբերություն չկա նախկին և ներկա իշխանությունների միջև և, օգտագործելով անձնական կապերը, քննադատության առարկա են դարձնում այսօրվա հակակոռուպցիոն քաղաքականությունը:

Իշխանության զավթումը ինքնին չի ենթադրում պետության ապօրինի լինելը, չի հանգեցնելու պետության արտաքին և ներքին պարտավորությունների վերանայման կամ սրբագրման: Հայաստանի ոչ մի միջազգային գործընկեր դա թույլ չի տա: Բայց նաև որոշ չափով կզսպի բոլոր այն միջազգային գործընկերների ախորժակը, որոնք, ինչ-ինչ պատճառներից ելնելով, կարող են ունենալ գայթակղություն՝ օգտագործելու իշխանությունը զավթած նախկին ուժերին Հայաստանի ներքաղաքական պայքարում: Նրանք մի փոքր ավելի կաշկանդված կդառնան՝ հրապարակավ պաշտպանելու այն ուժերին, որոնք Հայաստանում պաշտոնապես ճանաչվել են որպես իշխանության զավթիչներ:

Աբսուրդ է նաև կարծել, թե նախկինին քաղաքական գնահատական տալը ենթադրում է նաև այն քիչ լավի մերժումը, որ տեղի է ունեցել վերջին 20 տարվա ընթացքում: Նապոլեոնի կառավարման ընթացքում ռոյալիստները նրան անվանում էին մի բառով՝ Ուզուրպատոր, բայց իշխանությունը վերականգնելուց և նրան դատապարտելուց հետո պահպանեցին նրա ստեղծած շատ ինստիտուտներ, օրինակ՝ Քաղաքացիական օրենսգիրքը:

Արիս Վաղարշակյան

«Չորրորդ իշխանություն», թիվ 15, 2020



Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         քաղաքական գնահատական, Արիս Վաղարշակյան, «Չորրորդ իշխանություն»


››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված


Տիկին կոշկակարը






























Ստոպ-կադր
Ստոպ-կադր
04.07.2020 / 300







«ՉԻ» ռիթմով
«ՉԻ» ռիթմով
04.07.2020 / 175




В ритме «ЧИ»
В ритме «ЧИ»
04.07.2020 / 83