Լուրեր
28.11.2020 / 12:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
28.11.2020 / 11:00
Լուրեր
28.11.2020 / 09:30
Լուրեր
28.11.2020 / 09:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
27.11.2020 / 22:00
25.10.2020   19:00
462

Ձևավորվում է հակաթուրքական տնտեսական կոալիցիա


«ՉԻ» զրուցակիցն է տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանը:

- Պարոն Մարգարյան, ի՞նչ հետևանքներ կունենա թուրքական ծագում ունեցող ապրանքների ներկրման ժամանակավոր դադարեցումը մեր տնտեսության վրա, արդյոք ցնցումներ կլինե՞ն:

- Բացառվում է, որ թուրքական ապրանքների ներկրման դադարեցման հետևանքով տնտեսության մեջ ցնցումներ լինեն: Թուրքիայի հետ մեր առևտրաշրջանառությունը չնչին ծավալներ ունի: Չէի ասի, որ թուրքական ապրանքները որակական բարձր հատկանիշներ ունեն: Այո՛, Թուրքիայից որոշ ապրանքներ են ներմուծվում՝ կոշկեղեն, շինանյութ, հագուստ, քիմիական արդյունաբերության արտադրանք, նաև ցիտրուսային մրգեր: Նախորդ տարի առևտրաշրջանառությունը 286 մլն դոլար է կազմել, դա չնչին ծավալ է, եթե համեմատում ենք մեր ընդհանուր առևտրաշրջանառության ծավալների հետ: Թուրքիան երբեք չի թաքցրել իր թշնամական վերաբերմունքը, դեպի իր շուկա մշտապես խնդիրներ է ստեղծել հայ արտահանողների համար: Իսկ ներկա պահին սա և՛ քաղաքական, և՛ հոգեբանական նշանակություն ունի: Կարծում եմ՝ այս պահին տեղին չեն այն կոչերը, որ չպետք է գնել թուրքական ապրանքներ: Այն ապրանքները, որոնք Հայաստան են ներկրվել, արդեն դրանց համար վճարել են մաքսատուրքեր: Տնտեսվարողները պետք է կարողանան այդ ապրանքները վաճառել, որպեսզի հնարավոր լինի շրջանառությունները հետ բերել, ինչպես նաև այդ գումարներով կարողանան պայմանագրեր կնքել այլ երկրների հետ:

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում թուրքական հագուստը. հումքը թուրքական չէ, տեխնոլոգիաների մեծ մասը ներկրվում է, ուղղակի Թուրքիան էժան աշխատուժի երկիր է, նաև բարենպաստ հարկային քաղաքականություն է վարում, սա է ամբողջ գաղտնիքը: Եթե ուսումնասիրենք մեր տեքստիլի շուկան, տնտեսվարողների մեծ մասը հումքը դրսից է բերում, արտադրում և արտահանում է, նույնը՝ տրիկոտաժեղենը: Այնպես որ, սա կարելի է ավելի լայն հիմքերի վրա դնել:

- Մի շարք երկրներ նույնպես սկսել են հրաժարվել թուրքական ապրանքներից: Հնարավո՞ր է համաշխարհային արշավ սկսվի թուրքական տնտեսության դեմ:

- Սաուդիան Արաբիան արգելափակել է թուրքական ապրանքների մուտքն իր շուկա: Պարբերաբար արևմտյան տերությունները, մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ը, ևս էմբարգո են կիրառում թուրքական ապրանքների նկատմամբ: Եթե այսպես շարունակվի, ես կարծում եմ, որ ՌԴ-ն ևս կարգելափակի թուրքական ապրանքների մուտքն իր շուկա: Արդեն իսկ առանձին դրսևորումներ կան. վերջերս 68 տոննա մանդարինի ներմուծումը ռուսական շուկա արգելվեց՝ սանիտարական նորմատիվներից ելնելով: Մենք տեսնում ենք, որ Թուրքիան աշխարհին բացահայտ ձեռնոց է նետում՝ տարածաշրջանի գրեթե բոլոր երկրներին: Ես չեմ զարմանա, եթե Թուրքիայի հիմնական առևտրատնտեսական գործընկերները՝ Գերմանիան, Իտալիան, Իսրայելը, Ֆրանսիան, Իսպանիան, հաշվի առնելով ներկա իրողությունները, Թուրքիայի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառեն: Կարծես թե, ձևավորվում է, պայմանական ասեմ, հակաթուրքական տնտեսական կոալիցիա:

- Կառավարությունը հայտարարում է, որ թուրքական ապրանքների ներմուծումն արգելելով՝ շուկայում դեֆիցիտ չի լինի. նոր շուկաներ կորոնենք: Մեր այսպես ասած կոմերցիոն «հետախուզությունը» դեպի ո՞ր երկրների շուկաներից պետք է սկսել:

- Եվրոպական միությունը որոշակի արտոնություններ է սահմանել ասոցացման որոշ երկրների հետ:
Օրինակ, Իրանը 80 միլիոնանոց շուկա է, կարելի է նրա հետ տեխնոլոգիաներ փոխանակել, և բազմաթիվ այլ ապրանքների ներմուծմամբ և արտահանմամբ համագործակցել: Այլ երկրների հետ նաև համատեղ արտադրություններ ստեղծել: Հաշվի առնելով մեր հարևաններին, կարող ենք ասել, որ մենք այլընտրանք չունենք, մեր ճանապարհը հզոր, բարձր տեխնոլոգիական տնտեսություն ունենալն է: Ներմուծմանը նախ պետք է փոխարինել: Մեր արտադրողը պետք է սկսի փոխարինիչներ արտադրել, իսկ դա միանգամայն հնարավոր է:

- Պարոն Մարգարյան, նշեցիք, որ կարող ենք թուրքական ապրանքները փոխարինել տեղականով: Նույնը նաև կառավարությունն է ասում: Արդյոք պայմաններ կա՞ն, որ գործարարները կարողանան արտադրություն սկսել:

- Եթե այս փուլում ներմուծման փոխարինման ծրագրեր մշակվեն և կոնկրետ թիրախավորված օժանդակություն ցույց տան այն տնտեսվարողներին, որոնք կարող են այդ նույն ապրանքներից արտադրել, ինչ ներկրվում էր Թուրքիայից, հաջողություն կգրանցվի: Հարցի դրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ Հայաստանում նաև աշխատատեղեր կբացվեն, ինչը մեզ համար խնդիրների խնդիր է: Բազմաթիվ ապրանքային խմբերի դեպքում պետք է թիրախավորված, ընդգծված և կառուցվածքային քաղաքականություն իրականացնել: Այս իրավիճակում, այո, պետք է արտոնություններ տրամադրել ընկերություններին, որպեսզի կարողանան արտադրություն հիմնել: Հարկային արձակուրդ է անհրաժեշտ տրամադրել, պետք է սուբսիդավորման ծրագրեր մշակել, ինչպես նաև վարկային տոկոսների սուբսիդավորում տալ կամ համաֆինանսավորում: Ինչու չէ՝ նաև արտոնություններ պետք է լինեն գյուղատնտեսության ոլորտում: Շատ է խոսվում թուրքական լոլիկի և մյուս բանջարեղենի ներկրումներից, պետք է նկատի ունենանք, որ դրանք որակական բարձր հատկանիշներ չունեն, մեծ մասը գենետիկորեն մոդիֆիկացված բանջարեղեն ու միրգ են, որոնք խնդիրներ են ստեղծում նաև բնակչության առողջության համար:

Կա նաև մեկ այլ խնդիր. մեծ հաշվով այն շուկաները, որտեղից հնարավոր է ներկրումներ լինեն՝ ռուսական, վրացական և իրանական շուկաները, չի բացառվում, որ այդտեղ էլ թուրքական ապրանքներ լինեն և արտահանեն: Եթե մենք մերժում ենք թուրքականը, ուրեմն պետք է ունենանք մերը:

Մեր տեղական արտադրանքով պետք է կարողանանք ոչ միայն ներքին պահանջարկը բավարարել, այլև ինչու չէ զգալիորեն արտահանել: Ի վերջո, մեր խնդիրների խնդիրը հենց արտահանումն է, երկարաժամկետ ռազմավարություն պետք է մշակվի, որ մեր բալանսում արտահանման տեսակարար կշիռն ավելանա, որովհետև մեր ներքին շուկան փոքր է: Մեր նման երկրները մրցունակ կարող են լինել նրանով, որ ունենալով ինովացիոն, տեխնոլոգիական ներուժ և ավանդույթներ, կարող են շատ լուրջ մրցակցային դիրքեր ունենալ հենց տեխնոլոգիական և բարձր արտադրողական ապրանքների շուկայում, ինչու չէ նաև ռազմական տեխնոլոգիաների բնագավառում: Այս իրավիճակը մեզ ստիպում է, որ կառուցվածքային քաղաքականության հիմնական ուղղություններից մեկը լինի հենց դա: Մենք կարող ենք թուրքական ռազմական արտադրանքից էլ լավն ունենալ: Առաջին հերթին դրանք այսպես կոչված 5-րդ սերնդի անօդաչու թռչող սարքերն են, որոնք կարծես թե ինչ-որ որակ ապահովում են: Ես խորապես համոզված եմ՝ մեր ինժեներները, ծրագրավորողները, արհեստագործական կառույցները, ինչպես նաև մեր կոոպերացիոն կապերը ԵԱՏՄ երկրների՝ մասնավորապես Ռուսաստանի գործընկերների հետ, կարող են շատ ավելի բարձրակարգ, հզոր և դիմակայուն ռազմական միջոցներ արտադրել: Խնդիրների լուծումն այստեղ է: Որպեսզի դա տեղի ունենա, պետք է ամբողջ տնտեսական մոդելի տրամաբանությունը փոխվի:

Մանյա Պողոսյան

«Չորրորդ իշխանություն», թիվ 32, 2020



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         Ատոմ Մարգարյան, Մանյա Պողոսյան, «Չորրորդ իշխանություն»


››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները

Ամենաընթերցված

Բա
Բա
20.11.2020 / 13665








Բա ո՞ւր ես, ապեր
Բա ո՞ւր ես, ապեր
12.11.2020 / 3205






Հիմա էլ սրանք
Հիմա էլ սրանք
04.11.2020 / 2366


Ի՞նչ եք ծխում
Ի՞նչ եք ծխում
24.11.2020 / 2046


























Թամադա Իշխանը
Թամադա Իշխանը
13.11.2020 / 1035




Սկսիր կնոջիցդ
Սկսիր կնոջիցդ
23.11.2020 / 935



Ձե՛նդ, այ...
Ձե՛նդ, այ...
17.11.2020 / 922