Չորեքշաբթի 30.09.2020 00:38

Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 20:30
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 19:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 17:30
Քաղաքական
29.09.2020 / 16:00
Լուրեր
29.09.2020 / 13:40
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
29.09.2020 / 13:15
16.08.2020   21:00
522

Երկիր քրֆելու փեշակը


ՌԵՏՐՈ խորագրով սկսում ենք ներկայացնել Ամուլսարի կրկին արդիական դարձած խնդրին առնչվող «Չորրորդ իշխանություն» թերթի ուշագրավ նախկին հրապարակումները:

«Չորրորդ իշխանություն», 2 փետրվարի, 2018թ.

Հայ մի բա­նաս­տեղծ, մի գրող ան­ցած տաս­նօր­յա­կում երկ­րիս սոց­ցան­ցը և ­մա­սամբ էլ մա­մու­լը «ցնցեց» իր մի բա­նաս­տեղ­ծութ­յամբ, ա­վե­լի ճիշտ` դրա եր­կու տո­ղում երկ­րի հաս­ցեին գոր­ծած­ված հայ­հո­յա­խո­սութ­յամբ՝ քֆուր­նե­րով։ ­Մա­մուլս ու սոց­ցանցս ա­լիք տվե­ցին ու ա­լե­կոծ­վե­ցին, դա­տա­պար­տե­ցին ու պաշտ­պա­նե­ցին... մի խոս­քով, դրսևո­րե­ցին գրե­թե բարձ­րա­գույն քա­ղա­քա­ցիա­կա­նութ­յուն, և ­բա­նաս­տեղ­ծը եր­կու օ­րում «հոգ­ևոր» կա­պի­տալ վաս­տա­կեց՝ հան­րա­հայտ դար­ձավ շատ ա­վե­լի լայն շրջա­նա­կում, քան հան­րա­հայտ էր պե­տա­կան ինչ-ինչ մրցա­նակ­ներ ստա­նա­լուց հե­տո։

Այ­սինքն, գո­նե մի քա­նի օ­րով ի­րա­պես հան­րահռ­չակ­վեց։ ­Հա­մոզ­ված եմ՝ բա­նաս­տեղ­ծը այս­պի­սի բուռն ար­ձա­գան­քի չէր սպա­սում։ Ակն­կա­լիք թերևս ու­ներ, բայց ոչ այս­պես մասշ­տա­բա­յին...
 
­Բա­նաս­տեղ­ծը իր այս քայլն ա­րել էր «եր­ևե­լի» պե­տա­կան ու կի­սա­պե­տա­կան-բիզ­նես, գի­տա­կան (ըստ իս՝ բո­լո­րը չա­կերտ­նե­րով) այ­րե­րի (սա էլ չա­կերտ­նե­րով) տա­րի­ներ տևած, հետ­ևո­ղա­կան հայ­հո­յա­խո­սութ­յու­նից՝ եր­կիր քրֆե­լուց հե­տո։ Քր­ֆել են խոս­քով և ­գոր­ծով։ ­Նույնն ա­րել են, դարձ­յալ տա­րի­նե­րով, ա­րել են «ներդ­րու­մա­յին» ծրագ­րե­րով ­Հա­յաս­տան խու­ժած ըստ էութ­յան բո­լոր բիզ­նես կա­ռույց­նե­րը, ո­րոնք կապ են ու­նե­ցել հան­քարդ­յու­նա­հան­ման, կո­մու­նալ ծա­ռա­յութ­յուն­նե­րի հետ, ո­րոնց  ­Հա­յաս­տան բե­րե­լու միջ­նոր­դը, կը­ռի­շը կամ փա­յա­տե­րը ե­ղել են նույն այն «եր­ևե­լի­նե­րը»։ ­Հի­շեց­նեմ՝ եր­կիր ա­սե­լով, եր­կիր քրֆե­լով ի­րենք բո­լո­րը ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ նկա­տի ու­նեն։

Վեր­ջին հաշ­վով, խոսքն այն մա­սին է, որ երկ­րի զա­վակ­նե­րը՝ ­Հա­յաս­տա­նում կամ որ­ևէ տեղ հայ ծնված­նե­րը, ո­րոնք ի­րենց կամ որ­ևէ մոր կուրծքն են կե­րել, մե­ծա­ցել այս կամ այն չա­փով ազ­գա­յին քա­ղա­քակր­թութ­յան կամ դրան առնչ­վող ինչ-ինչ ար­ժեք­նե­րով (դե, են­թադ­րա­բար), հայ­րե­նա­սեր են բո­լորն անխ­տիր, հայ­րե­նան­վեր են մինչև վեր­ջին կա­թիլ ար­յու­նը, եր­գեր գի­տեն փա­ռա­վոր, պա­րե­լիս... մի խոս­քով, մի օր՝ հենց լավ, կար­գին, «չաղ» ա­ռիթ է ներ­կա­յա­նում՝ ԱՆՊԱՅՄԱՆ քրֆում են եր­կի­րը։ ­Ցան­կա­լի է հրա­պա­րա­կավ, հան­րայ­նո­րեն։ ­Գոր­ծով կամ խոս­քով։ Եր­բեմն էլ գոր­ծով  և ­խոս­քով՝ միա­բան։ Ինչ­պես օ­րի­նակ ա­կա­դե­մի­կոս ­Ռա­Ձի­կը, կամ «ոս­կե­բե­րան» հհկա­կան ­Գա­լուս­տը, կամ դարձ­յալ հհկա­կան ­Վահ­րա­մը՝ ­Վա­նա­ձո­րից, որ ու­զում է ­Լո­ռու Արդ­վին հան­քարդ­յու­նա­հա­նել...

­Գոր­ծա­րար­նե­րը՝ հայ, ինչ­պես օ­րի­նակ Արծ­վա­նի­կի՝ ­Հա­յաս­տա­նի ա­մե­նա­մեծ պո­չամ­բա­րի ա­րա­րիչ­նե­րը, կամ ­Քա­ջա­րա­նի, Թե­ղու­տի, Հ­րազ­դա­նի, Ա­լա­վեր­դու, ու ե­սի­մէ­լորջ­հան­դա­մի պո­չամ­բա­րա­գետ հան­քարդ­յու­նա­հա­նող­նե­րը այլ կերպ են վար­վում՝ «աշ­խա­տա­տե­ղեր են ստեղ­ծում», երկ­րի բյու­ջե փող են մու­ծում՝ եր­ևե­լի հար­կա­տու­ներ են ի­րենք։ ­Հա­ճախ հար­կա­տու են ի­րենց օր­թաղ­նե­րի (թուր­քե­րեն բառ, որ կա­յուն նստած է եր­կիր քրֆող­նե­րի բա­ռա­պա­շա­րում) հետ միա­սին, ո­րոնք ար­տա­սահ­մա­նից են, դրանց հետ միա­սին են խոսք և ­գործ միա­բա­նութ­յամբ քրֆում եր­կի­րը։ ­Դաշ­նակ­նե­րը, դե ան­տա­ռի ու փոքր հէ­կե­րի գծով են քրֆում և ն­րանց են միա­ցել մարզ­պե­տա­րան­նե­րի և ­քա­ղա­քա­պե­տա­րան­նե­րի նախ­կին ու ներ­կա բո­լոր շե­ֆերն ու են­թա­շե­ֆե­րը՝ այդ երկ­րի գրե­թե բո­լոր գե­տե­րը, գե­տակ­ներն ու ա­ռու­նե­րը խո­ղո­վակ­նե­րի մեջ քա­շե­լով։ Երբ դաշ­նակ մի ղե­կա­վա­րին փո­խա­րի­նում է մեկ ու­րի­շը, ա­սենք՝ ­Մար­տու­նին փո­խա­րի­նում է ­Մի­քա­յե­լը, կամ շրջա­կա մի­ջա­վայ­րը պահ­պա­նել է սկսում Արծ­վի­կը (արծ­վե­նի հա­յաց­քով երկն­քից, թերևս), և­ ա­սենք վար­չա­պետ ­Կա­րեն ­Կա­րա­պետ­յա­նը ար­գե­լում է, խստիվ ար­գե­լում է ան­տառ­նե­րի խու­լի­գա­նա­կան հա­տու­մը, նույ­նիսկ պե­տա­կան և­ օ­րի­նա­կան պատ­վե­րի պատ­ճա­ռա­բան­մամբ, դաշ­նակ­նե­րը ստեղ­ծա­գոր­ծա­բար փնտրում և գտ­նում են եր­կիր քրֆե­լու ալ­տեր­նատ ու­ղի­ներ։ Օ­րի­նակ՝ ան­տառ­նե­րի սա­նի­տա­րա­կան հատ­ման ­Մար­տու­նի հան­ճա­րեղ հնար­քին փո­խա­րի­նում է ­Հա­յաս­տա­նի ան­տառ­նե­րը... ճահ­ճա­ցու­մից փրկե­լու ­Մի­քա­յե­լի գյու­տը, ո­րը դաշ­նակ­նե­րը հա­մա­ռո­րեն փոր­ձում են կի­րա­ռել։ Ա­սում են՝ պետք է ճահ­ճաց­ման մե­ղա­վոր ծա­ռե­րը բնի ա­մե­նա­հիմ­քից հա­տել։ Եվ որ­պես ա­պա­ցույց բե­րում են Ս­ևա­նի բարձ­րա­նա­լու հետ ա­ռա­ջա­ցած ճահ­ճաց­ման խնդիր­ներն ու փոր­ձը։ ­Բայց թե դա ինչ կապ ու­նի մնա­ցած ­Հա­յաս­տա­նի հետ և­ էլ որ­տեղ են ­Հա­յաս­տա­նում ջրեր բարձ­րա­նում, դաշ­նակ­նե­րը չեն ա­սում՝ կու­սակ­ցա­կան գաղտ­նիք է։ ­Նույ­նիսկ մի­ջազ­գա­յին բնա­պահ­պա­նա­կան կա­ռույց­նե­րի են դի­մում՝ ճահ­ճա­ցում­նե­րի դրա­մաշ­նորհ ստա­նա­լու հա­մար և ­վի­րա­վոր­վում են, ե­թե չեն ստա­նում և ...քրֆում են, կա­ռույ­ցը, ա­պաև ­Հա­յաս­տա­նը։ Են­թադ­րում եմ, որ նախ՝ կա­ռույ­ցը։

Հի­մա, դառ­նա­լով ա­մե­նա­չեղծ­ված­նե­րին, չքա­ղա­քա­կա­նաց­ված­նե­րին ու ­Հա­յաս­տա­նի գոր­ծա­րար կո­չեց­յալ դաշ­տի հետ ա­ռայ­սօր կապ չու­նե­ցած­նե­րին...

 ՀՀ  նա­խա­գա­հի թեկ­նա­ծու Ար­մեն ­Սարգս­յա­նը, Եր­ևա­նում այս ու այն կողմ շրջե­լով և մ­տա­ծե­լով՝ դառ­նա ՀՀ նա­խա­գահ (նոր սահ­մա­նադ­րութ­յան շրջա­նակ­նե­րում), թե ոչ՝ հա­մա­ռո­րեն պայ­քա­րում է եր­կու նե­գա­տի­վի դեմ՝ ա­պուշ բամ­բա­սան­քի՝ թե քսան տա­րի ա­ռաջ ­Վազ­գեն ­Սարգս­յա­նի ապ­տա­կից հե­տո է ին­քը լքել ­Հա­յաս­տա­նը, և Ա­մուլ­սա­րի ա­նա­մոթ գոր­ծար­քին իր առն­չութ­յամբ։ Ընդ ո­րում, մի­շի­կա­կան և ­սեր­ժի այ­լա­զա­նա­կան մա­մու­լը ա­մեն ինչ ա­նում է, որ Ար­մեն ­Սարգս­յա­նը հիմ­նա­կա­նում մնա ­Վազ­գե­նի ապ­տա­կի մա­սին հեր­յու­րան­քի շրջա­նակ­նե­րում, իսկ Ա­մուլ­սա­րը... իսկ Ա­մուլ­սա­րի մա­սին Ար­մենն ա­սում է, որ (այլևս) կապ չու­նի դրա հետ։ Էդ մի ժա­մա­նակ էր, որ ներդր­մամբ (ըստ մեզ՝ քֆու­րով) հե­տաքրքր­ված՝ ին­քը ­Չարլզ-ար­քա­յազ­նին բե­րեց, ցու­ցադ­րեց, բա­ցատ­րեց... ու հե­տո ձեռ քա­շե­ցին։ ԲԱՅՑ... ա­սում եմ ես՝ Ա­մուլ­սա­րը մնաց, և­ այն այս պա­հին այս երկ­րի գլխին կախ­ված վատ­թա­րա­գույն վտանգն է ըստ բնա­պահ­պան­նե­րի վեր­լու­ծութ­յան։ 

Այս ա­մե­նին ա­կան­ջա­լուր մեր մյուս չեղծ­ված-չպղծվա­ծը՝ ­Ռու­բեն ­Վար­դան­յա­նը, իր ­Նու­բար Ա­ֆե­յան գոր­ծըն­կե­րոջ հետ միա­սին ա­սում են, որ Ա­մուլ­սա­րը ի­րենք դի­տար­կում են որ­պես զուտ ԲԱՆԿԱՅԻՆ ԳՐԱԳԵՏ ԵՎ ԷՖԵԿՏԻՎ գոր­ծարք, և­ ի­րենք ըն­դա­մե­նը բանկ են և ԼԻԴԻԱՆԸ ի­րենք չեն։ Ի­րենք բանկ են, որ հսկա­յա­կան վարկ է տա­լիս ԼԻԴԻԱՆԻՆ։ ­Լի­դիա­նը, ա­յո, ի­րենք չեն։ ­Լի­դիա­նը, ա­սենք այս­պես, ԱՄՆ-ն­ է և­ ի­րենց՝ հա­յոր­դի­նե­րից հե­տո, ի­րենց՝ թա­թախ­վե­լուց հե­տո, ­Լի­դիանն էլ, ԱՄՆ-ն­ էլ լիա­զոր ի­րա­վունք ու­նեն եր­կիր քրֆե­լու, ­Հա­յաս­տա­նը քրֆե­լու։ ­Սա, ա­սեմ, Ար­մեն ­Սարգս­յա­նին էլ հստակ վե­րա­բեր­վում է, ո­րով­հետև թե՛ ին­քը, թե՛ ­Ռու­բենն ու ­Նու­բա­րը, հստակ հաս­կա­նա­լով, աչք­նե­րը բաց տես­նե­լով, որ ­Լի­դիա­նը կա­րող է ռա­դիոակ­տիվ աղ­բով ոչն­չաց­նել եր­կու գե­տե­րի՝ Ար­փա­յի ու Ո­րո­տա­նի ա­վա­զան­նե­րը և ­Հա­յաս­տա­նի քաղց­րա­համ ջրի մե­ծա­գույն ու ե­զա­կի ռե­սուրս Ս­ևա­նը, ա­նում են այն, ինչ ա­րել են՝ բիզ­նես և­ ոչ մի անձ­նա­կան խնդիր... ­Հա­յաս­տա­նի դեմ։ Ընդ­հա­կա­ռա­կը՝ Ավ­րո­րա և ­Տաթև, ընդ­հա­կա­ռա­կը, հա­մոզ­ված եմ՝ ներդ­րու­մա­յին հսկա ծրագ­րեր ԻՏ ո­լոր­տում՝ սա Ար­մե­նի դեպ­քում...  բայց այդ ա­մե­նը՝ բնա­պահ­պան­նե­րի վատ­թա­րա­գույն տես­լա­կա­նով՝ ոչն­չա­ցած ­Հա­յաս­տա­նում, ո­րը այ­սօր ար­դեն քաղց­կե­ղի գծով ա­ռա­ջա­տար եր­կիր է ամ­բողջ աշ­խար­հում։ ­Հի­մա ԱՄՆ-ից, ՌԴ-ից, Ֆ­րան­սիա­յից ի՞նչ պա­հան­ջես։ Որ չհայ­հո­յե՞ն։ Է, նրանք երկ­րի զա­վակ­նե­րի այս­պի­սի դրսևոր­ման հա­մե­մատ՝ պար­կեշ­տա­գույն վարք են դրսևո­րում։

Հու­սիկ կո­չեց­յալ այդ բա­նաս­տեղ­ծը, ու­րեմն, ա­րել է այն, ինչ ա­րել են վեր­ևում նշված­նե­րը։ Իր ներ­սը նա­յե­լու և­ ինքն ի­րեն քննե­լու և ­փո­խե­լու փո­խա­րեն, դա ա­նե­լու կա­րո­ղութ­յուն չու­նե­նա­լու դեպ­քում՝ ինքն ի­րեն հայ­հո­յե­լու փո­խա­րեն, դա էլ ա­նե­լու ան­կա­րութ­յան դեպ­քում մնա­ցած­նե­րին հայ­հո­յե­լու փո­խա­րեն նա խոս­քով, որ է և­ իր գոր­ծը՝ հայ­հո­յել է եր­կի­րը: ԵՐԿԻՐԸ։ Ի­րեն ծնո­ղին, իր օր­րա­նը։

Ցա­վում եմ և կս­կի­ծով եմ ա­սում, բայց նրանք բո­լո­րը ի­րենք ի­րենց ՄԱՅՐ ԵՆ ՀԱՅՀՈՅԵԼ և­ ա­մեն օր այդ գոր­ծի վրա են։

Եվ որ­ևէ բան այս­տեղ կփոխ­վի միայն, երբ ի­րենք բո­լո­րը, ես ու դուք սա գի­տակ­ցենք։ Ո­րով­հետև մենք՝ այս­պես ա­սած, ան­մեղ­սու­նակ­ներս, նույն դաշ­տի ա­պա­հո­վող­ներն ենք՝ մեր պա­րա­պութ­յամբ։


 



Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         հանքարդյունաբերություն, Ամուլսար, Արմեն Սարգսյան, «Չորրորդ իշխանություն»


››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված

















Մալադե´ց, աներ
Մալադե´ց, աներ
11.09.2020 / 1527





















Վազիր դատարան
Վազիր դատարան
23.09.2020 / 911