Հինգշաբթի 22.10.2020 16:35

Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
22.10.2020 / 16:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
22.10.2020 / 13:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 22:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 21:00
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 20:30
Սատիրիկոն/Լուր-մեկնաբանություն
21.10.2020 / 20:00
10.10.2020   09:30
323

«ՉԻ» ռիթմով

 Читать на русском

Ազգամիջյանից՝ միջազգային պատերազմ

Չափազանց բարդ գործ է ամփոփել շաբաթը, երբ ծանր պատերազմ է ընթանում: Պատերազմ, որն ամեն օր խժռում է մեր լավագույն տղաներին, պատերազմ, որն արդեն բախել է մեզանից յուրաքանչյուրի դուռը:

Օր-օրի նոր թափ է հավաքում այս պատերազմը, որին ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն աստիճանաբար ներգրավվում են աշխարհի խոշոր գերտերությունները, տարածաշրջանի երկրները:

Ընդ որում, եթե Թուրքիայի մասնակցությունը պատերազմին հաստատված փաստ է, ապա բացառված չէ, որ ինչ-որ պահից կոնֆլիկտին միջամտեն Ռուսաստանն ու Իրանը: Սա բոլորովին այլ կոնֆիգուրացիաներ է ենթադրում, այլ մոտեցումներ, իրավիճակը կարող է դետոնատորի դեր խաղալ ոչ միայն մեր տարածաշրջանում, այլև նրա սահմաններից դուրս:

Թուրքիայի նպատակներից մեկը ոչ միայն լիակատար կախվածության մեջ դնելն է Ադրբեջանին, այլև Անդրկովկասում ամրացնել իր դիրքերը՝ այստեղից դուրս մղելով Ռուսաստանին և Իրանին: Այս պատերազմը դադարել է հայ-ադրբեջանական լինելուց և ավելի մեծ չափեր է ստացել:

Կա մեկ այլ խնդիր, որը նորից Թուրքիայի ձեռամբ կարող է առաջանալ: Խոսքը պատերազմին կրոնական երանգ հաղորդելն է: Թուրքական իշխանությունները հազարավոր ծայրահեղ իսլամական ահաբեկիչների են տեղափոխել հակամարտության գոտի, կան տեղեկություններ, որ դիմել են Աֆղանստանին, որպեսզի վերջինս էլ իսլամական գրոհայինների ջոկատներ տրամադրի: Սա պատահաբար չի արվում. սրանով նաև Թուրքիան փորձում է իր ազդեցությունը մեծացնել մահմեդական աշխարհում:

1990-ականներին, որքան էլ պատերազմը սաստիկ էր, թեժ և արյունալից, թե՛ հայկական, թե՛ ադրբեջանական կողմերը զերծ էին մնում կոնֆլիկտին կրոնական աստառ տալ՝ հասկանալով, որ դա կարող է էլ ավելի թեժացնել պատերազմը և հատկապես Ադրբեջանում իսլամական ծայրահեղական խմբերի համար պարարտ հող ստեղծել: Իսկ թե ինչ խնդիրներ են առաջացնում ծայրահեղականները, դա տեսել ենք Սիրիայի, Լիբիայի, Իրաքի, Աֆղանստանի, Եգիպտոսի օրինակով:

Որոշ վերանայումներ

Ի՞նչ պետք է անի Հայաստանը: Բավական բարդ խնդիր է դրված մեր իշխանությունների և դիվանագիտական կորպուսի առջև: Մի ուղղությունը գծագրել են. այն է՝ պատերազմ մղել հակաահաբեկչական ենթատեքստով, ինչը ենթադրում է նման պայքարում ահաբեկչության դեմ պայքարող երկրների ներգրավում, կարելի է ասել՝ կոալիցիա:

Երկրորդ. պետք է վերանայվեն մեր արտաքին քաղաքականության որոշ վեկտորներ: Մասնավորապես՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները: Պարզ ասենք. ՀՀ Առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը իր պաշտոնավարման տարիներին գեթ մեկ անգամ Իսրայել չի մեկնել, քանի որ գերադասում էր լավ հարաբերություններ պահպանել Իրանի և արաբական մի շարք այլ երկրների հետ: Տեր-Պետրոսյանը եղել է Իրանում, Սիրիայում, եթե ճիշտ ենք հիշում՝ Եգիպտոսում, բայց ոչ Իսրայելում: 

Հիմա այս պատերազմը ցույց տվեց, թե ով ինչ դեր և նշանակություն ունի Հայաստանի համար. Արցախյան բանակի հիմնական կորուստները իսրայելական և թուրքական արտադրության ԱԹՍ-ներից են, Իսրայելը պարբերաբար զենք է մատակարարում Ադրբեջանին, մինչդեռ Իրանը ընդգծված չեզոքություն է պահպանում: Ինչպես 1990-ականներին:

Նույնկերպ պետք է խորացնել հարաբերությունները արաբական երկրների հետ, որոնք գրեթե բոլորը ներկայումս այս կամ այն չափի խնդիրներ ունեն Թուրքիայի հետ: Նույնիսկ Սաուդյան Արաբիայի հետ պետք է փորձել որոշ կապեր հաստատել, մանավանդ, որ վերջինիս հարաբերությունները Թուրքիայի հետ ծայրահեղ լարված են, սաուդյան իշխանությունները լիակատար էմբարգո են հայտարարել թուրքական ապրանքների նկատմամբ և պատրաստվում են այլ պատժամիջոցներ նույնպես կիրառել: 

Աֆղանստանի հետ էլ կարելի է լեզու գտնել, դրա փորձն էլ ունենք. 1994 թվականին Լևոն Տեր-Պետրոսյանի խորհրդական Ժիրայր Լիպարիտյանը հասել էր Աֆղանստան և գաղտնի պայմաններում հանդիպում ունեցել Աֆղանստանի վարչապետ Գյուլբեդին Հեքմաթյարի հետ և վերջինիս համոզել զերծ մնալ Ադրբեջան ուղարկել աֆղանական վարձկանների: Հեքմաթյարը մի քանի օր հետո համաձայնեց և դրանից հետո լիակատար զինադադար հաստատվեց:

Ռուսական գործոնի անհրաժեշտությունը

Բայց կարևորը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն են: Ինչքան էլ այստեղ քննադատեն Ռուսաստանին, ասեն՝ չի օգնում, այսպես է, այնպես է, թուրքերի մաման չի լացացնում, պետք է հասկանալ, որ ռուսական արտաքին քաղաքականությունը բազմավեկտոր է, և նա ոչ մեկին սիրուն աչքերի համար չի օգնում, եթե դա չի բխում իր շահերից:

Հետևաբար, պետք է ռուսական ուղղությամբ գերակտիվ քաղաքականություն իրականացնել, եթե անհրաժեշտ է, ներգրավել հմուտ, փորձառու դիվանագետների և նախկին պաշտոնյաների, որոնք ժամանակին արդյունավետ են աշխատել ռուսների հետ, փոխշահավետ համաձայնությունների և գործարքների հասել: Բարդ է, քանզի թե՛ Ռուսաստանում, թե՛ Հայաստանում կան ուժեր, որոնք անընդհատ փորձում են այս իշխանություններին ներկայացնել որպես հակառուսական, արևմտամետ, սորոս-մորոսի մասին ընդհանրապես չենք խոսում:

Ու հետաքրքիր է, որ երբ մենք այս մասին գրում էինք, Նիկոլ Փաշինյանը աշխատանքից ազատեց ԱԱԾ պետ Արգիշտի Քյարամյանին: Մինչ այդ վարչապետը խոսել էր ռազմի դաշտում, դիրքերում ինչ-որ մարդկանց դավաճանական գործողությունների մասին, որոնցից մեկին էլ արդեն Երևան են բերել, ու 5 րոպե անց հանում է Քյարամյանին: Հիմա սրա հետ կապված հազար ու մի ենթադրություն կա. ամենապարզունակը, որ վարչապետը դժգոհ է մնացել Քյարամյանից, վերջացրած նրանով, որ Քյարամյանը այդպես էլ յուրային չդարձավ մեր հետախուզական համակարգում, և նրա հանդեպ վստահության պակաս կար նաև մեր դաշնակից երկրների համապատասխան կառույցների շրջանում: Այսինքն, կա այդ վարկածը, որ սա Ռուսաստանի հետ մերձեցմանն ուղղված քայլ էր: Եթե պարզ ու շիտակ խոսենք:

Կապրենք, կտեսնենք:

«Չորրորդ իշխանություն», թիվ 30, 2020



Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը պետք է չբացահայտի նյութի էական մասը: Կայքի նյութերից քաղվածքներ արտատպելիս լրատվամիջոցի անվանման նշումը և ակտիվ հղումի տեղադրումը պարտադիր է:
Հարգելի ընթերցողներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելով Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ և հետևել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ և հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:
 Պիտակներ

         «Չորրորդ իշխանություն», սեպտեմբերյան պատերազմ


››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› Կարդացեք Չարենց
››› «Չորրորդ իշխանություն» թերթի և 4rd.am կայքի ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
››› Ո՞ւմ ձեռնտու չէ 200 միլիոն դոլարի ներդրումը
››› Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտեի հայտարարությունը
››› Իշխելու թշվառությունն ու փառքի արվեստը
››› Անասնաֆերմա՝ Նարեկ Սարգսյանից Նիկոլ Փաշինյանին... Տիգրան Ավինյանին էլ
››› Մերժվածների ջղակծկումների և վարչապետի ձախողումների արանքում
››› Ո՞վ է եղել իրական դավաճանը
››› Երբ թիրախավորվում է լռությունը
››› Ինչո՞ւ են զինվորները զոհվում Ղարաբաղում և ինչո՞ւ են բոլոր զոհերը հայաստանցի
››› Մշակութային հեղափոխություն չի լինելու
››› Ատելության խոսքը, ամբոխահաճությունը և տրամաբանությունը
››› Տաշիրյան սարդոստայն
››› Գործող Սահմանադրությունը կարող է ոչնչացնել հեղափոխությունը
››› Առաջիկա երկու-երեք ամիսները վճռորոշ են լինելու
››› ԱԱԾ-ն պետք է կանխի Քոչարյանի գայթակղությունները
››› Նիկոլն ընդդեմ Նիկոլի
››› Այսպես է լինում, երբ վեթթինգի փոխարեն հավատում են դատախազի ազնիվ խոսքին
››› Սրանց գործը փախնողներին «հաջող» անելն է
››› Արսեն Թորոսյանն ու Ալեն Սիմոնյանը՝ 1-9 հաշվով պարտության գլխավոր մեղավորներ
››› Ակորդեոնիստը որոշել է նստել «սուխոյ ատկազով»
››› ՀՀԿ-ի անհաջող գրագողությունը
››› Տանը վեր ընկնելու ժամանակները
››› Անցյալի պատանդները

Ամենաընթերցված

Մարգո է վատացել
Մարգո է վատացել
04.10.2020 / 6790























Բարև, անորակներ
Բարև, անորակներ
01.10.2020 / 1545






Սա՞ էր ձեր թափը
Սա՞ էր ձեր թափը
03.10.2020 / 1420


Ժողովրդին ատողը




Էդիկ, դու սուս
Էդիկ, դու սուս
15.10.2020 / 1335